ถ้าพูดถึง “มาลัยครุย” 
หรือ “มาลัยเปียสะพายแล่ง” หลายคนอาจนึกถึงมาลัยที่สวยสง่าดั่งเครื่องประดับชั้นสูงของไทย
.
มาลัยชนิดนี้ไม่ได้เป็นแค่มาลัยธรรมดา 
แต่เป็นงานศิลป์ชั้นครูที่เต็มไปด้วยรายละเอียดและความหมาย
.
มาลัยครุยคืออะไร ?
มาลัยครุย คือ มาลัยขนาดใหญ่ที่ร้อยขึ้นจากมาลัยกลม ใช้ดอกไม้หอมอย่าง ดอกมะลิ, ดอกพุด, ใบแก้ว หรือกลีบกุหลาบ ร้อยเรียงกันอย่างประณีต นอกจากนั้นยังมี “อุบะ” ห้อยระย้าลงมาเป็นครุยงามระยิบระยับ เพิ่มความอ่อนช้อยให้กับพวงมาลัย ซึ่งนิยมใช้ ดอกรัก, ดอกจำปี หรือดอกจำปา เป็นส่วนประกอบ
.
เอกลักษณ์ของมาลัยครุย
จุดเด่นของมาลัยครุยคือขนาดที่ใหญ่โตและการออกแบบให้สะพายแล่งบนไหล่ คล้ายกับการห่มสไบเฉียงเมื่อนุ่งโจงกระเบน ดูหรูหราสง่างามสุด ๆ 
ซึ่งในสมัยรัชกาลที่ 6 มาลัยครุยยังถูกนำมาประกอบกับเครื่องแต่งกายโขน เพิ่มความวิจิตรตระการตาบนเวที
.
ร่องรอยประวัติศาสตร์ของมาลัยครุย
ว่ากันว่ามาลัยครุยถือกำเนิดขึ้นจากฝีมือของท่านเจ้าคุณพระประยูรวงศ์ ตามบันทึกในหนังสือ วัฒนธรรมไทยชุดการจัดดอกไม้สด
.
ไม่เพียงแค่นั้น ในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการบันทึกไว้ในตำนานว่าวพนันฯ ของพระยาภิรมย์ภักดี (บุญรอด เศรษฐบุตร) ว่า “มาลัยเปียสะพายแล่งมีอุบะห้อย” เป็นของรางวัลสำหรับผู้ชนะการแข่งขันว่าว ณ สนามสวนดุสิต ซึ่งจากหลักฐานภาพประกอบ พบว่ามาลัยดังกล่าวมีลักษณะเหมือนกับมาลัยครุยในปัจจุบัน ดังนั้น มาลัยเปียกับมาลัยครุยจึงเป็นมาลัยชนิดเดียวกัน
.
มาลัยครุย ความงามที่เป็นมากกว่ามาลัย
มาลัยครุยไม่ได้เป็นแค่เครื่องประดับดอกไม้เท่านั้น แต่เป็นสัญลักษณ์แห่งความวิจิตรบรรจงของศิลปะไทย ที่สะท้อนถึงความประณีตในการสร้างสรรค์ และยังคงอยู่คู่กับวัฒนธรรมไทยมาจนถึงปัจจุบัน
