หลายคนอาจรู้จัก Hattra และ Bluetale ในฐานะแบรนด์เสื้อผ้าผ้าทอที่มีเอกลักษณ์ แต่เบื้องหลังเสื้อทุกตัวกลับเริ่มต้นจากหมู่บ้านเล็ก ๆ ในจังหวัดอุดรธานี ที่ผู้คนยังคงปลูกฝ้าย เข็นด้าย ย้อมสีจากธรรมชาติ และทอผ้าด้วยมือเหมือนที่บรรพบุรุษเคยทำมา
.
ที่ กลุ่มผ้าฝ้ายทอมือย้อมสีธรรมชาติบ้านนางาม ทุกผืนผ้าไม่ได้เกิดขึ้นจากเครื่องจักร แต่เกิดจากฝีมือของช่างทอหลายสิบชีวิตและเรื่องราวที่ถักทอผ่านกาลเวลาจนกลายเป็นต้นกำเนิดของสองแบรนด์แม่-ลูก Hattra และ Bluetale
.
หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดของชุมชน คือ “ผ้าเบญจวิถี” ลายผ้าเอกลักษณ์ที่จดลิขสิทธิ์ทางปัญญาไว้เฉพาะของบ้านนางาม เพราะไม่มีที่ไหนทอได้เหมือน ผืนผ้านี้สะท้อนทั้งอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ ความเชื่อ และวิถีชีวิตของชุมชน ผ่านการรวม 5 เทคนิคการทอและการย้อมไว้ในผืนเดียว ไม่ว่าจะเป็นการย้อมสีธรรมชาติ การกล่อมลายหางกระรอก การทอง้างฉลุ การทอลายขิด และการทอลายขัดพื้นฐาน ทำให้ผืนผ้ามีมิติ สีสัน และรายละเอียดที่แตกต่างจากผ้าทอทั่วไปอย่างชัดเจน
.
นอกจากผ้าเบญจวิถีแล้ว โรงทอยังพัฒนาลายขิดดั้งเดิมของอุดรธานีให้กลายเป็น ลายขิดสะกิดล้วง ที่ช่วยสร้างพื้นผิวเป็นปุ่มนูน เพิ่มมิติให้เนื้อผ้า จนกลายเป็นเอกลักษณ์สำคัญของเสื้อผ้าแบรนด์ ‘Hattra’ ที่โดดเด่นด้วยงานฝีมือระดับครูช่าง
.
จากความประณีตของ Hattra จึงต่อยอดสู่ ‘Bluetale’ แบรนด์ลูกที่ก่อตั้งในปี 2560 เพื่อพาผ้าทอไทยเข้าใกล้คนรุ่นใหม่มากขึ้น ด้วยดีไซน์สไตล์สตรีตแวร์ที่เรียบง่าย สวมใส่ง่าย แต่ยังคงเสน่ห์ของเทคนิคการทอเอาไว้ เช่น การนำลายหางกระรอกมาลดทอนรายละเอียดให้ดูโมเดิร์นขึ้น แต่ยังคงกลิ่นอายของภูมิปัญญาดั้งเดิมไว้อย่างครบถ้วน
.
ความพิเศษของบ้านนางามไม่ได้หยุดอยู่แค่การทอผ้า เพราะที่นี่เริ่มต้นตั้งแต่การปลูกฝ้ายอินทรีย์ในหมู่บ้าน ใช้ทั้งฝ้ายสีขาวและฝ้ายสีน้ำตาล ก่อนเข็นด้ายด้วยมือและส่งต่อเข้าสู่โรงทอ หากผลผลิตไม่เพียงพอ ก็รับซื้อจากเครือข่ายเกษตรกรที่ปลูกฝ้ายอินทรีย์สายพันธุ์เดียวกัน เพื่อกระจายรายได้สู่ชุมชนอื่นไปพร้อมกัน
.
อีกหนึ่งจุดแข็งของที่นี่ คือการย้อมสีจากธรรมชาติแทนการใช้สารเคมี เปลือกมะม่วงป่าให้สีเขียว ครั่งให้สีชมพู กะลามะพร้าวให้โทนเข้ม รวมถึงคราม คำแสด และผลไม้ตามฤดูกาลอย่างมังคุด ล้วนกลายเป็นสีสันบนผืนผ้า ช่วยลดผลกระทบต่อสุขภาพของช่างทอ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
.
ทั้ง 2 แบรนด์ยังให้ความสำคัญกับการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ด้วยการนำเศษผ้าที่เหลือจากการตัดเย็บกลับมาทอใหม่ สร้างพื้นผิวและลวดลายใหม่ ๆ ก่อนแปรรูปเป็นสินค้า เพิ่มมูลค่าให้วัสดุ ลดขยะ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในเวลาเดียวกัน
