วัดอรุณฯ นับว่าเป็นวัดที่เต็มไปด้วยเรื่องราวและจุดลับ ๆ เต็มไปหมด ครั้งก่อนหน้านี้เราเคยนำเสนอเกี่ยวกับอนุสรณ์ถึงนายเรืองนายนกผู้เผาตัวตายถวายเป็นพุทธบูชา แน่นอนว่าอนุสรณ์ของทั้งคู่ที่ตั้งอยู่ขนาบซุ้มประตูที่ยักษ์วัดแจ้งอยู่อาจจะพอมีคนสังเกตเห็นได้ง่ายบ้าง แต่ในขณะเดียวกันก็มีอยู่หนึ่งจุดของวัดอรุณฯ ที่น่าสนใจ ซ่อนอยู่ใกล้กับพระปรางค์แต่คนอาจจะไม่ได้ส่องดู
พระปรางค์วัดอรุณฯ ที่ผู้คนอาจจะแค่ใส่ชุดไทยไปถ่ายรูปนี้ มีบางสิ่งบางอยู่ซ่อนอยู่ในมณฑปทิศของพระปรางค์ โดยพระปรางค์วัดอรุณฯ หากเราเดินขึ้นไปจะพบกับส่วนมณฑปที่มีทางบันไดเชื่อมระหว่างมณฑปกับพระปรางค์เอาไว้ ถ้าหากเราชะโงกหน้าเข้าไปส่องมณฑปเหล่านี้ เราจะพบกับกลุ่มประติมากรรมอันซีนของวัดอรุณฯ อย่างชุด “ประติมากรรมพุทธประวัติ”
ประติมากรรมพุทธประวัตินี้มีการสร้างเอาไว้ในพระมณฑปรอบทั้ง 4 ทิศของพระปรางค์วัดอรุณ บอกเล่าเนื้อหาจากพุทธประวัติ 4 ช่วง คือฉากประสูติ ตรัสรู้ ปฐมเทศนา และปรินิพพาน ซึ่งเป็น 4 เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นบนสถานที่ทั้ง 4 หรือที่เราเรียกกันว่าสังเวชนียสถาน 4 ตำบลนี่เอง ซึ่งลักษณะของประติมากรรมพุทธประวัติในลักษณะนี้ ใกล้เคียงกับประติมากรรมพุทธประวัติที่วัดพระปฐมเจดีย์ด้วย
กลุ่มประติมากรรมเหล่านี้สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 ซึ่งปรากฏหลักฐานว่ามีการบูรณะใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 5 ที่มีการประกอบสร้างใหม่ขึ้นมาเนื่องจากในบันทึกระบุว่าพระพุทธรูปนั้นหายไปเหลือเพียงฐานเท่านั้นเอง ตลอดจนมีการสร้างองค์ประกอบอื่น ๆ เช่นต้นไม้ หรือพระสาวกเข้ามาเพิ่มเติมด้วย โดยเนื้อหาของประติมากรรมจะเริ่มจากในส่วนของทิศเหนือซึ่งเป็นฉากประสูติ เวียนไปทางทิศตะวันออก คือฉากตรัสรู้ ทิศใต้คือปฐมเทศนา และทิศตะวันตกคือฉากปรินิพพาน (สันนิษฐานว่าอาจจะเกี่ยวข้องกับที่ว่าทิศตะวันตกเป็นทิศคนตาย?)
นี่ก็นับว่าเป็นอีกหนึ่งจุดเล็ก ๆ ที่น่าสนใจและซุกซ่อนอยู่ในวัดอรุณ ตลอดจนสะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อในเรื่องของสังเวชนียสถาน 4 ตำบล ตลอดทั้งแสดงให้เห็นถึงความศรัทธาของชาวไทยในอดีตได้เป็นอย่างดีอีกด้วย
