“ชุดถ้วยสี่อย่างสยาม” หรือที่เรียกกันว่า “ชุดไทย” เป็นหนึ่งในภาชนะเครื่องใช้ที่สะท้อนถึงความประณีต และรสนิยมของชาวสยามในยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น
.
โดยได้รับอิทธิพลจากถ้วยชาจีนขนาดเล็กที่ไม่มีฝาปิด ซึ่งถูกนำมาจัดชุดน้ำชาสำหรับพิธีการและงานสำคัญต่าง ๆ
.
กำเนิดชุดถ้วยสี่อย่างสยาม ในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ การจัดชุดน้ำชายังใช้ถ้วยชาจีนขนาดเล็ก แบบไม่มีฝาปิด โดยไม่มีจานรองคู่กัน 
ต่อมา ด้วยความประณีตของชาวสยาม จึงมีการสั่งผลิตถ้วยที่ได้รับการออกแบบใหม่ให้มีฝาปิด และมีลวดลายเดียวกันทั้งตัวถ้วยและจานรอง กลายเป็นแบบแผนของ “ชุดถ้วยสี่อย่างสยาม” ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของชุดน้ำชาไทย
.
ชุดถ้วยสี่อย่างสยาม ลายปลาหลีฮื้อ หนึ่งในลวดลายยอดนิยมของชุดถ้วยสี่อย่างสยาม ในสมัยรัชกาลที่ 4-5 คือ “ลายปลาหลีฮื้อ” ซึ่งมีความหมายมงคลในวัฒนธรรมจีน โดยประกอบด้วย
- ถ้วยทรงก้นลุ่น (ถ้วยล้มลุก) จำนวน 4 ใบ
- จานรองปั้น 1 ใบ
- ถาดรองสำหรับจัดวางชุด
.
ความหมายของลายปลาหลีฮื้อ
ปลาหลีฮื้อ (鲤鱼 – Lǐyú) เป็นสัญลักษณ์แห่งโชคลาภ ความมั่งคั่ง และความสำเร็จ เนื่องจากคำว่า
“หลี” (鲤 – Lǐ) ในภาษาจีนพ้องเสียงกับคำว่า “ผลกำไร” ส่วนคำว่า “ฮื้อ” (鱼 – Yú) หมายถึง “ความอุดมสมบูรณ์” เมื่อนำมารวมกันจึงหมายถึง “กำไรอุดมสมบูรณ์เหลือคณานับ”
.
นอกจากนี้ ลายปลาหลีฮื้อยังมีที่มาจากตำนานปลาหลีฮื้อกระโดดผ่านประตูมังกร ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของ ความพากเพียรและความสำเร็จ ทำให้ลายนี้ถูกนำมาใช้ประดับบนเครื่องใช้ภายในวังและบ้านเรือนของชนชั้นสูงในยุคนั้น
.
ศิลปะที่เป็นมากกว่าภาชนะ ชุดถ้วยสี่อย่างสยาม ไม่ได้เป็นเพียงภาชนะสำหรับดื่มชา แต่ยังสะท้อนถึงศิลปะ วัฒนธรรม และคติความเชื่อของชาวสยามในอดีต
.
ปัจจุบันชุดถ้วยลายปลาหลีฮื้อ ยังคงเป็นที่ต้องการของนักสะสมและผู้ที่หลงใหลในศิลปะโบราณ เพราะเป็นหนึ่งในหลักฐานของการผสมผสานวัฒนธรรมไทย-จีนอย่างลงตัว
