ไข่แมงดาทะเลและกุ้งที่เห็นในวังนี้ กลายเป็นของใหม่สำหรับพลอย เพราะทั้งสองอย่างนั้นเชื่อมน้ำตาล มีน้ำตาลจับจนแข็ง พลอยเหลียวไปดูแม่ เพื่อจะหาความรู้ ก็เห็นแม่กำลังหยิบกุ้งเชื่อม หรือถ้าจะเรียกให้ถูกก็ต้องเรียกว่า กุ้งแช่อิ่มนั้น ขึ้นใส่ปากเคี้ยวกิน อย่างเอร็ดอร่อย
“แม่” พลอยกระซิบพลางเขยิบตัวเข้าใกล้ “ฉันกินไม่เป็นหรอก อะไรก็ไม่รู้”
แม่หัวเราะแล้วหยิบไข่แมงดาใส่ปากพลอย ปากก็บอกว่า “ลองกินดูสิพลอย อร่อยดีนะ”
-สี่แผ่นดิน บทที่ 1
เนื้อหาข้างต้นคัดมาจากนวนิยายเรื่องสี่แผ่นดิน ผลงานของหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมทย์ซึ่งเป็นผลงานวรรณกรรมชื่อดังที่ใครหลายคนอาจจะเคยได้อ่านหรือได้ดูเวอร์ชั่นละครกันมาบ้าง เนื้อหาตอนดังกล่าวเป็นตอนที่ “แม่” ได้พา “พลอย” เข้ามาถวายตัวรับใช้เสด็จในวัง ซึ่งในขณะที่หาของกินรองท้องในครัวอยู่นั้น พลอยก็ได้พบกับ“ไข่แมงดา”ซึ่งเป็นอาหารคาวถูกนำมาเชื่อมจนกลายเป็นของหวานไป ซึ่งอาหารจานดังกล่าวนั้นมีชื่อเรียกว่า “ไข่แมงดาฉาบ” เป็นขนมหวานขึ้นชื่อของชุมชน “อ่างศิลา” ในจังหวัดชลบุรี
.
อาหารชาวบ้านอ่างศิลาอย่างไข่แมงดาฉาบได้ถูกยกระดับให้กลายมาเป็นอาหารหรูของผู้ดีในวังได้อย่างไร? เรื่องนี้ต้องเท้าความไปในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยมีเรื่องเล่าว่าพระราชชายาชาวล้านนาอย่าง “เจ้าดารารัศมี” ซึ่งในขณะนั้นได้ไปพำนักยังอ่างศิลาและได้ลิ้มลองขนมสุดแปลกของชาวพื้นเมืองก็รู้สึกถูกพระทัย และได้นำมาเผยแพร่ในวังหลวงจนเป็นสำรับชาววังที่ใช้ต้อนรับแขกตามตำหนักต่าง ๆ เรื่อยมา
.
ในตำรับดั้งเดิมนั้นจะมีกรรมวิธีการทำคือเอาไข่แมงดาสุกไปคั่วกับมะพร้าวและน้ำตาลโตนด แต่ในสำรับชาววังนั้นใช้น้ำตาลทรายซึ่งเป็นของหายากต้องนำเข้ามาจากอินโดนีเซีย การเปลี่ยนมาใช้วัตถุดิบทดแทนบางประการนี้เองที่ทำให้ไข่แมงดาฉาบกลายมาเป็นอาหารชาววังได้
.
สำหรับในปัจจุบันนี้ ไข่แมงดาฉาบอาจจะเป็นอาหารที่หาทานได้ยากสักหน่อย โดยยังคงมีขายให้ได้ลองชิมอยู่ที่ตลาดเก่าอ่างศิลา โดยเป็นอีกหนึ่งอาหารชุมชนที่เป็นความภาคภูมิใจของท้องถิ่นเลยทีเดียว
.
อ้างอิง
https://mgronline.com/local/detail/9610000119614
https://www.gourmetandcuisine.com/happening/detail/2290
