หากพูดถึง “กระโถนค่อม” 
หลายคนอาจนึกถึงเครื่องใช้ไทยโบราณ แต่สำหรับกระโถนค่อมพิมพ์ลายใบนี้ กลับเป็นสมบัติล้ำค่าที่ซ่อนเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ไว้อย่างน่าทึ่ง
.
ด้วยลวดลายภาพถ่ายขณะก่อสร้าง วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม 
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.5) ทำให้กระโถนใบนี้ไม่ใช่แค่ของใช้ แต่เป็นบันทึกภาพอดีตที่หาชมได้ยาก
.
เรื่องราวเบื้องหลังภาพพิมพ์ ลวดลายบนกระโถน บันทึกเหตุการณ์สำคัญของการสร้างวัดเบญจมบพิตร ที่แสดงให้เห็นถึงการทำงานของช่างฝีมือ รวมถึงภาพช้างที่ใช้ขนย้ายวัสดุก่อสร้าง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงระบบแรงงานไทยในอดีตที่ต้องอาศัยทั้งคนและสัตว์ ในการก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างขนาดใหญ่
.
วัดเบญจมบพิตร วัดของเจ้านายห้าพระองค์
วัดแห่งนี้เดิมชื่อ “วัดแหลม” หรือ “วัดไทรทอง” ก่อนจะได้รับพระราชทานนามใหม่ว่า วัดเบญจบพิตร อันหมายถึงวัดของเจ้านาย 5 พระองค์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2441 รัชกาลที่ 5 ทรงเสด็จพระราชดำเนินมายังวัด พร้อมโปรดเกล้าฯ ให้ขยายพื้นที่และเปลี่ยนชื่อเป็น “วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม” ซึ่งหมายถึงวัดของพระเจ้าแผ่นดินรัชกาลที่ 5
.
ความพิเศษของกระโถนค่อมพิมพ์ลาย
แม้รูปทรงของกระโถนยังคงความเป็นไทย แต่สิ่งที่ทำให้แตกต่าง คือ การใช้กระเบื้องยุโรปซึ่งมีความเงางามและทนทาน ผสมผสานกับเทคนิคการพิมพ์ลายที่วิจิตรแบบตะวันตก ซึ่งเป็นภาพเหตุการณ์จริงของการก่อสร้างวัดเบญจมบพิตร ทำให้กระโถนใบนี้กลายเป็นสัญลักษณ์ของความสัมพันธ์ทางศิลปะระหว่างไทยและยุโรป
.
จากของใช้สู่ของสะสมล้ำค่า
นอกจากจะเป็นเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน กระโถนค่อมพิมพ์ลายใบนี้ ยังเป็นหลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์ที่ช่วยให้เราได้เห็นภาพการสร้างวัดเบญจมบพิตรในอดีต เป็นทั้งของสะสมและวัตถุแห่งความทรงจำของยุครัชกาลที่ 5
