เฉลว 
เป็นเครื่องจักสานที่มีบทบาทสำคัญในสังคมไทยมาแต่โบราณ โดยมีลักษณะเป็นตอกขัดสานกันเป็นมุมแฉก ๆ คล้ายตาชะลมหรือเข่งปลาทู
.
สามารถทำได้ตั้งแต่ 3 แฉก 5 แฉก 6 แฉก 8 แฉกไปจนถึง 12 แฉก ปลายตอกข้างหนึ่งยาวออกมา เพื่อใช้ปักลงบนสิ่งที่ต้องการ ซึ่งเฉลวไม่ได้เป็นเพียงงานจักสานธรรมดา แต่ยังเป็นเครื่องหมายแห่งความเชื่อและสัญลักษณ์ที่มีความหมายลึกซึ้งในพิธีกรรมของไทย 
.
เฉลวกับการแพทย์แผนไทยในอดีต 
หมอยาไทยมักปักเฉลวลงบนหม้อยาเพื่อเสริมฤทธิ์ยา เชื่อกันว่าช่วยให้ยาออกฤทธิ์ได้ดีขึ้นและป้องกันภูติผีมิให้มาข้ามหม้อยา 
อีกทั้งยังเป็นสัญลักษณ์ห้ามผู้ไม่เกี่ยวข้องเปิดหม้อยาโดยพลการ เพื่อรักษาคุณภาพของสมุนไพรที่อยู่ภายใน 
.
เฉลวกับพิธีกรรมทางศาสนาและความเชื่อ
ใช้ปักลงบนเครื่องเซ่นไหว้ตามทางแยกหรือริมถนน เพื่อเป็นเครื่องหมายบอกให้ภูติผีมารับเครื่องเซ่น
ใช้เฉลว “หน้าวัว” ปักทั้งสี่มุมของลานนวดข้าว พร้อมขึงสายสิญจน์เพื่อทำบุญลานข้าว ป้องกันสิ่งอัปมงคล
ใช้ในพิธีกรรมอยู่ไฟหลังคลอด เพื่อปกป้องมารดาและทารกจากสิ่งชั่วร้าย
.
เฉลวกับสัญลักษณ์และการบอกอาณาเขต 
ใช้เฉลวปักลงบนสิ่งของที่ต้องการขาย เพื่อเป็นสัญลักษณ์แจ้งให้ผู้คนทราบ หรืออาจใช้ปักบอกเขตจับจองที่ดิน หรือทำเครื่องหมายหวงห้ามในพื้นที่ส่วนบุคคล
.
อักขระคาถาและความหมายของเฉลวแต่ละแฉก เฉลวแต่ละแบบมีความหมายแตกต่างกันตามจำนวนแฉก ซึ่งสัมพันธ์กับคาถาอาคมที่ใช้เสริมพลังป้องกันสิ่งไม่ดี 
เฉลว 3 แฉก ลงอักขระ “มะ อะ อุ” สื่อถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
เฉลว 5 แฉก ลงอักขระ “นะ โม พุท ธา ยะ” สื่อถึงพระเจ้า 5 พระองค์
เฉลว 8 แฉก ลงอักขระ “อิติปิโสแปดทิศ” เปรียบเสมือนยันต์ศักดิ์สิทธิ์ ป้องกันเสนียดจัญไร
.
เฉลวในตำนานล้านนา
เฉลวถูกเรียกว่า “ตาเหลว” หรือ “ตาแหลว” มีที่มาจากตำนานล้านนาเรื่อง ขุนตึง ซึ่งสั่งให้ชาวบ้านจักสาน “ตาแหลว” หรือรูปตาเหยี่ยว เพื่อขับไล่ลิงที่สร้างความเดือดร้อนให้ชาวเมือง เมื่อเหล่าลิงเห็นตาแหลวก็เข้าใจว่าเป็นเหยี่ยว จึงหวาดกลัวและหนีไป ชาวบ้านจึงนิยมทำเฉลวแขวนไว้เพื่อป้องกันสิ่งไม่พึงประสงค์
.
เฉลวกับสัญลักษณ์ทางการแพทย์แผนไทย
เนื่องจากเฉลวเกี่ยวข้องกับหม้อยามาตั้งแต่โบราณ จึงถูกนำมาใช้เป็นสัญลักษณ์ของ “สภาการแพทย์แผนไทย” โดยมีความหมายถึงการรักษาคุณภาพของเครื่องยา และใช้เฉลว 5 แฉกแทน “นโมพุทธายะ” ที่สื่อถึงการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม 
.
เฉลว มรดกภูมิปัญญาที่สืบทอดถึงปัจจุบัน แม้ยุคสมัยจะเปลี่ยนไป แต่เฉลวยังคงมีบทบาทในพิธีกรรมและวิถีชีวิตของคนไทย โดยเฉพาะในชนบทที่ยังคงใช้เฉลวในด้านความเชื่อและการแสดงสัญลักษณ์ต่าง ๆ สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงภูมิปัญญาไทยที่ผสมผสานระหว่างจักสาน ศาสนา และความเชื่ออย่างลงตัว
