จากพิธีราชาภิเษกสู่หลักฐานความเชื่อทวารวดี
.
แผ่นหินขนาดเล็กที่ดูเหมือนไม่มีอะไรโดดเด่น แต่แท้จริงแล้ว “แผ่นจุณเจิม” ชิ้นนี้กลับซ่อนเรื่องราวจากอดีตกว่าพันปีเอาไว้ ตัวแผ่นสร้างจากหิน สลักเป็นลวดลายนูนต่ำอย่างประณีต แม้ปัจจุบันจะชำรุดไปมาก แต่ยังพอมองเห็นร่องรอยสำคัญ ทั้งลวดลายหม้อน้ำ (กลศ) สังข์ และส่วนด้ามของแส้จามรี (จามร) ซึ่งเป็นเครื่องสูงในพิธีสำคัญของราชสำนัก
.
ขนาดที่วัดได้ในปัจจุบันกว้างประมาณ ๑๑.๕ เซนติเมตร ยาว ๑๕.๘ เซนติเมตร ตรงกลางมีเบ้าหลุมตื้น ๆ สันนิษฐานว่าเดิมทีอาจเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมสมบูรณ์ นักวิชาการหลายท่านเชื่อว่าแผ่นจุณเจิมนี้อาจใช้เป็นฐานรองหม้อน้ำ “ปูรณฆฏะ” สำหรับสรงน้ำเทพและเทพี ในพิธีราชสูยะหรือพิธีราชาภิเษกของกษัตริย์ในวัฒนธรรมทวารวดี อีกข้อสันนิษฐานหนึ่งมองว่าเบ้าหลุมตรงกลางอาจใช้ใส่เครื่องหอม สำหรับพราหมณ์ใช้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา
.
แผ่นจุณเจิมลักษณะเดียวกันนี้ไม่ได้พบเพียงแห่งเดียว แต่กระจายอยู่ในหลายพื้นที่ของไทย เช่น พระปฐมเจดีย์ เมืองนครปฐมโบราณ วัดพระประโทณเจดีย์ จังหวัดนครปฐม และบ้านหนองจิก จังหวัดเพชรบุรี แสดงให้เห็นถึงความเชื่อและพิธีกรรมที่แพร่หลายในสมัยนั้น
.
สำหรับแผ่นจุณเจิมจากเมืองโบราณดงคอน อำเภอสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท ถูกกำหนดอายุอยู่ในวัฒนธรรมทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ ๑๒ – ๑๖ หรือประมาณ ๑,๐๐๐ – ๑,๔๐๐ ปีมาแล้ว แม้จะเหลือเพียงบางส่วน แต่ก็ยังเป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยเล่าเรื่องพิธีกรรม ความศรัทธา และวิถีชีวิตของผู้คนในอดีตได้อย่างชัดเจน
.
แผ่นหินเล็ก ๆ ชิ้นนี้จึงไม่ใช่เพียงโบราณวัตถุธรรมดา แต่คือหน้าต่างที่เปิดให้เราเห็นโลกความเชื่อของผู้คนในวัฒนธรรมทวารวดี เมื่อกว่าพันปีก่อน
#สุดโปรด#Bangkokbank#BBL#แผ่นจุณเจิม#โบราณคดีไทย#ทวารวดี#เมืองโบราณดงคอน#ประวัติศาสตร์ไทย#วัตถุโบราณ#พิธีกรรมโบราณ#มรดกทางวัฒนธรรม#เรื่องเล่าอดีต#ThaiHistory
