พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์ แหล่งเรียนรู้เรื่องราวของชาวลาวในเพชรบูรณ์

เพชรบูรณ์ ชื่อนี้ผู้คนคงจะนึกถึงสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติอย่างเขาค้อ หรือไม่ก็สถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์อย่างศรีเทพเป็นแน่ แต่อย่างไรก็ดี ในแต่ละอำเภอของเพชรบูรณ์ก็ล้วนแต่เต็มไปด้วยเรื่องราวทางวัฒนธรรมมากมายให้ค้นหา หนึ่งในนั้นก็คืออำเภอหล่มศักดิ์ อำเภอที่มีการตั้งถิ่นฐานของผู้คนจากต่างถิ่นมายาวนานหลายศตวรรษ และปรากฎชื่อมายาวนานตั้งแต่ครั้งกรุงสุโขทัย

เมืองหล่มศักดิ์เป็นเมืองที่มีชาวไทหล่ม อาศัยกันอยู่อย่างหนาแน่น โดยชาวไทหล่มกลุ่มนี้เป็นชาวลาวที่อพยพเข้ามา โดยกรมพระยาดำรงราชานุภาพสันนิษฐานว่าได้อพยพหนีภัยมาอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่เรียกขานกันว่าเมืองลุ่มแห่งนี้ ก่อนที่ต่อมาเมืองลุ่มจะได้เข้าไปเ็นส่วนสำคัญในเหตุการณ์ครั้งสงครามเจ้าอนุวงศ์ และได้มีการตั้งชุมชนขึ้นมาใหม่หลังสงคราม โดยมีพระสุริยวงศาชนะสงครามรามภักดีวิริยะกรมพาหนะ ขึ้นเป็นเจ้าเมืองหล่มศักดิ์คนแรก

ชาวหล่มสักค่อนข้างมีวัฒนธรรมที่ยึดโยงและข้องเกี่ยวกับวัฒนธรรมอย่างลาวค่อนข้างมาก และยังคงหลงเหลือสืบทอดมาถึงปัจจุบัน แต่ถึงอย่างนั้นก็มีอะไรหลายอย่างที่เลือนหายไปมาก การจัดตั้ง “พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์” แห่งนี้จึงเป็นอีกหนึ่งหนทางที่จะช่วยเผยแพร่เรื่องราวของหล่มศักดิ์ให้คงอยู่สืบต่อไป

พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์ (สะกดตามชื่อเมืองเดิม) เป็นพิพิธภัณฑ์ที่จัดตั้งขึ้นในอาคารสถาปัตยกรรมโคโลเนียลสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งเคยเป็นจวนเจ้าเมืองและศาลากลางประจำเมืองหล่มศักดิ์ โดยใช้เวลาในการรวบรวมข้อมูลและจัดตั้งพิพิธภัณฑ์เป็นระยะเวลายาวนานกว่า 8 ปี เพื่อนำเสนอเรื่องราวความเป็นรากเหง้าของชาวหล่มสักให้คงอยู่ ซึ่งนับว่าเป็นอีกหนึ่งพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในต่างจังหวัดที่มีการจัดการและการจัดแสดงที่ค่อนข้างทันสมัยอีกแห่งหนึ่งเลยทีเดียว

ภายในพิพิธภัณฑ์แบ่งส่วนจัดแสดงออกเป็น 10 ห้องชั้นละ 5 ห้อง แบ่งออกเป็น

ห้องที่ 1 ห้องประชาสัมพันธ์

ห้องที่ 2 ห้องภาพยนตร์ ชมวิดีทัศน์เรื่องราวหล่มศักดิ์แบบ 360 องศา

ห้องที่ 3 ห้องเมืองหล่มศักดิ์ในอดีต จำลองภาพเมืองหล่มศักดิ์ในอดีตผ่านสถานที่ต่าง ๆ 9 แห่ง

ห้องที่ 4 ห้องเสน่ห์เมืองหล่มศักดิ์ เล่าเรื่องอาชีพที่น่าสนใจของหล่มศักดิ์

ห้องที่ 5 ห้องหล่มศักดิ์เมื่อวันวาน จัดแสดงภาพถ่ายเก่าของเมืองหล่มศักดิ์ในหลายแง่มุม

ห้องที่ 6 ห้องจังหวัดหล่มศักดิ์ จัดแสดงเรื่องราวและหุ่นขี้ผึ้งของเจ้าเมืองหล่มศักดิ์ในอดีต

ห้องที่ 7 ห้องวัฒนธรรมล้านช้าง จัดแสดงเรื่องราวประเพณีต่าง ๆ ของชาวไทหล่มที่ใกล้เคียงกับลาว

ห้องที่ 8 ห้องไทหล่ม จัดแสดงเกี่ยวกับบรรพบุรุษชาวไทหล่ม รวมไปถึงชาวลาวพุงขาว

ห้องที่ 9 ห้องของกินบ้านเฮา จัดแสดงเกี่ยวกับอาหารการกินของชาวหล่มศักดิ์

ห้องที่ 10 ห้องเฮ็ดเวียกเฮ็ดงาน นำเสนอเกี่ยวกับอาชีพของผู้คนทั้งร่อนทอง ปลูกมะขาม เป็นต้น

พิพิธภัณฑ์หล่มศักดิ์ได้นำเสนอและถ่ายทอดเรื่องราวของชาวหล่มศักดิ์หรือหล่มสักในปัจจุบันออกมาได้หลากหลายแง่มุมได้อย่างน่าสนใจ ทำให้เป็นอีกหนึ่งพิพิธภัณฑ์ดี ๆ ที่เป็นมากกว่าแค่การนำเสนอหล่มศักดิ์ให้คนต่างถิ่นได้รู้ หากแต่ยังทำหน้าที่เป็นจุดเชื่อมต่อของหล่มศักดิ์ในอดีตกับหล่มศักดิ์ในปัจจุบันให้คนในพื้นที่ได้เรียนรู้อีกด้วยตัวพิพิธภัณฑ์เปิดให้เข้าชมฟรี ตั้งแต่วันอังคารถึงวันเสาร์ หยุดวันอาทิตย์ วันจันทร์ และวัดหยุดนักขัตฤกษ์