ลองจินตนาการว่าคุณกำลังเปิดหีบโบราณในวังเก่า
และพบกับ ถาดเชี่ยนหมากทรงกลม ใบหนึ่งที่ส่องประกายระยิบระยับด้วย ลวดลายเงินถมทอง อันงดงาม
.
นี่ไม่ใช่เพียงของใช้ธรรมดา แต่คือชิ้นงานศิลปะจากยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น ที่สะท้อนความประณีตบรรจงของช่างฝีมือไทยในศตวรรษที่ 19 อย่างลึกซึ้ง ![]()
![]()
.
ถาดใบนี้ทำจาก เงินเนื้อดี แล้วนำมาถมด้วยครั่งสีดำ ก่อนจะขัดให้เงางามแล้วฝังลายทองคำไว้บนผิวเงินที่ผ่านการตกแต่งละเอียดลออ เทคนิคนี้เรียกว่า “ถมทอง” ซึ่งเป็นภูมิปัญญาช่างไทยที่สืบทอดกันมานับร้อยปี โดยเฉพาะในเมืองนครศรีธรรมราชที่ขึ้นชื่อเรื่องเครื่องถม
.
สิ่งที่ดึงดูดใจที่สุดคือ ลวดลายบนพื้นถาด ซึ่งไม่ได้เลือกมาอย่างสุ่มสี่สุ่มห้า แต่แฝงด้วยความหมายและจินตนาการ
ลายนก คือ สัญลักษณ์ของความสงบและอิสระ
ลายกระรอก แสดงถึงความคล่องแคล่ว ว่องไว และการเก็บสะสม
![]()
ลวดลายเถาดอกไม้ ที่ทอดเกี่ยวกันอย่างอ่อนช้อย บ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ ความงามตามธรรมชาติ และการโอบอุ้มของผืนแผ่นดิน
ทุกลายเชื่อมโยงกันอย่างแนบเนียน ราวกับว่าเหล่าสัตว์เล็กน้อยใหญ่เหล่านี้ กำลังเล่นซ่อนหาอยู่ในสวนลับแห่งราชสำนัก
.
พระนาม “จปร.” ความหมายแห่งราชสำนัก บริเวณขอบถาดหรือกลางถาดยังมีการ ลงตราอักษรพระนามย่อ “จปร.” ซึ่งย่อมาจาก “จุฬาลงกรณ์ ปรมราชาธิราช”
คือพระปรมาภิไธยย่อของ รัชกาลที่ 5 ผู้เป็นกษัตริย์นักพัฒนา ผู้ทรงนำสยามเข้าสู่ความทันสมัย แต่ก็ยังทรงอนุรักษ์ศิลปะดั้งเดิมเอาไว้อย่างแน่นแฟ้น นั่นทำให้ถาดใบนี้มีมูลค่าสูงยิ่งไม่เพียงแต่ทางศิลป์ แต่ยังเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ชาติไทยโดยตรงอีกด้วย ![]()
.
“เชี่ยนหมาก” ไม่ได้เป็นแค่ของใช้ของผู้ใหญ่ในอดีต แต่เป็น สัญลักษณ์ของความมีฐานะ ความเคารพ และความเป็นสิริมงคลในสังคมไทย การมีถาดเชี่ยนหมากประดับลวดลายงดงามเช่นนี้ บ่งบอกถึงฐานะของเจ้าของ และยังใช้ในงานพิธี เช่น งานแต่งงาน การขอขมา การรับแขกชั้นสูง ![]()
.
ในยุคปัจจุบัน ถาดเชี่ยนหมากที่ทำจาก เงินถมทองพร้อมลวดลายละเอียดและมีพระนามย่อของรัชกาลที่ 5 แบบนี้ ถือเป็น ของสะสมหายากยิ่ง ที่นักสะสมงานศิลป์และประวัติศาสตร์ต้องการครอบครอง เพราะมันไม่ได้แค่ “สวย” แต่ยังเล่าเรื่องราวหลายร้อยปีได้ในชิ้นเดียว

