“แปดนาฬิกา ได้เวลาชักธง เราจะต้องยืนตรง เคารพธงของชาติไทย~~”
-รำโทนเพลงแปดนาฬิกา
.
การยืนตรงเคารพธงชาติยาม 8 โมงเช้า นับว่าเป็นกิจวัตรที่เราต่างเติบโตและพบเห็นกันมาตั้งแต่ครั้งยังเป็นเด็ก และบ่อยครั้งก็อืดอาดไม่อยากเข้าแถวสวดมนต์เคารพธงชาติกันทุกเช้าขนาดนั้น แต่รู้ไหมว่าธรรมเนียมการยืนตรงเคารพธงชาติทุก 8 โมงเช้านี้ มันเกิดขึ้นมาได้เพียง 84 ปีเท่านั้นเอง
.
เนื้อเพลงข้างต้นเป็นเพลงรำโทน หรือเพลงพื้นบ้านอย่างหนึ่ง ไม่ปรากฏนามผู้แต่งชัดเจน แต่จากเนื้อหาก็พอที่ทำให้เราสันนิษฐานช่วงเวลาได้ว่าคงจะแต่งขึ้นในครั้งรัฐบาลจอมพลป.พิบูลสงคราม และมีส่วนสำคัญในการร่วมรณรงค์ให้ยืนตรงเคารพธงชาติตามนโยบายรัฐนิยมซึ่งจะกลายมาเป็นข้อบังคับถึงขั้นระดับกฎหมายยาวนานจนถึงช่วงรัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะเลยทีเดียว
.
การชักธงชาติในตอนเช้ามีจุดเริ่มต้นในปี 2478 ผ่านระเบียบการชักธงชาติ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2478 ซึ่งในตอนแรกก็ยังไม่ได้มีการยืนตรงเคารพธงชาติกันอย่างแพร่หลายแต่อย่างใด
.
การยืนตรงเคารพธงชาติอย่างเป็นทางการเกิดขึ้นครั้งแรกในวันที่ 14 กันยายน 2485 หลังจากมีการรณรงค์ผ่านทางวิทยุในวันที่ 13 กันยายน ซึ่งก็ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก และตามมาด้วยการที่ “พระราชบัญญัติวัธนธัมแห่งชาติ” และ “พระราชกริสตีกากำหนดวัธนธัมแห่งชาติ” ถูกตราขึ้นมาในวันที่ 28 กันยายน ปี 2485
.
ข้อกฎหมายดังกล่าวได้ทำให้การยืนตรงเคารพธงชาติเป็นข้อกำหนดบังคับทางกฎหมาย ทุกคนต้องยืนตรงเคารพธงชาติตามพระราชกฤษฎีกากำหนดมาตราที่ 6 ซึ่งในฉบับแรกมีโทษปรับเงิน 12 บาทเพื่อไม่ให้เดือดร้อนเกินไป ทว่าก็ได้มีการแก้ให้โทษปรับ 100 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 1 เดือนหรือทั้งจำทั้งปรับในไม่กี่เดือนต่อมา
.
ในปัจจุบันนี้ ข้อกฎหมายดังกล่าวได้ถูกยกเลิกในปี 2553 หลังการตราพระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. 2553 ซึ่งได้ยกเลิกข้อพระราชบัญญัติปี 2485 ไป ทำให้การไม่ยืนตรงเคารพธงชาติ ไม่ได้ผิดกฎหมายอีกต่อไป อย่างไรก็ดีตลอดระยะเวลาไม่น้อยกว่า 84 ปี ก็ได้ทำให้คนไทยคุ้นชินกับการยืนตรงเคารพธงชาติ และยังคงมีการยืนตรงเคารพธงชาติอยู่เรื่อย ๆ โดยเฉพาะกับสถานที่ราชการที่ยังคงยึดธรรมเนียมปฏิบัติมาแต่เดิม…
.
เรียบเรียงโดยเพจสุดโปรด by Bangkok Bank
