“มะตาด” แอปเปิลรามัญที่อยู่คู่สำรับชาวมอญ

.

หากกล่าวถึงชื่อ “มะตาด” คนไทยจำนวนมากอาจจะไม่รู้จัก แต่สำหรับชาวมอญในหลายถิ่นแล้ว มันนับว่าเป็นอีกหนึ่งพืชพันธุ์ที่อยู่คู่กับวัฒนธรรมการกินของคนมอญมาอย่างช้านาน

.

มะตาด เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ลำต้นคดงอ ทนทั้งแล้งและน้ำท่วม เติบโตได้ดีในป่าดิบชื้นใกล้แม่น้ำและป่าพรุ พบกระจายตัวในหลายประเทศ ในไทยเองก็พบได้หลายภาคและมีชื่อที่แตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น ซึ่งสำหรับชาวมอญพวกเขาเรียกมะตาดว่า “คะเปร้า” อีกทั้งด้วยลักษณะผลที่ชวนให้นึกถึงแอปเปิล ทำให้มันมีชื่อลำลองว่า “แอปเปิลมอญ” ด้วย

.

มะตาดมีสองพันธุ์ที่ชาวมอญแยกแยะกันดี คือ พันธุ์ข้าวเจ้า และ พันธุ์ข้าวเหนียว ซึ่งพันธุ์ข้าวเหนียวนี้ เป็นมะตาดที่นิยมนำมาแกงมากกว่าเพราะให้รสชาติดีกว่าอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งมะตาดเป็นพืชที่มีฤดูกาล ออกผลแค่ปีละครั้งเท่านั้นเอง

.

ในสำรับมอญหลาย ๆ จาน มักนิยมนำเอาพืชผักรสเปรี้ยวและมีเมือกลื่นมาใช้ในการประกอบอาหาร มะตาดเองก็เป็นหนึ่งในนั้น ซึ่งอยู่คู่กับครัวของชาวมอญมาอย่างยาวนาน แกงมะตาดทำจากผลสับชิ้นเล็ก ต้มกับเครื่องแกงที่ประกอบด้วยพริกแห้ง หัวหอม กะปิ ในสมัยก่อนนิยมใส่ปลาแห้งหรือกุ้งแห้งเพื่อให้น้ำแกงข้น ปัจจุบันหันมาใช้ปลาสดหรือกุ้งสดแทน กินคู่กับข้าวสวยร้อน ๆ พร้อมเนื้อเค็ม ปลาเค็ม หรือไข่เค็มเป็นของแกล้ม ซึ่งรสเค็มก็จะเข้ากันกับรสเปรี้ยวออกมาอย่างดี

.

ในปัจจุบันนี้ แกงมะตาดก็ยังคงปรากฏให้เห็นอยู่มากในถิ่นย่านชาวมอญของไทย ยกตัวอย่างเช่นแถบปทุมธานี เป็นต้น ซึ่งเป็นอีกหนึ่งแหล่งในย่านกรุงเทพและปริมณฑลที่ยังคงมีต้นมะตาดปลูกอนุรักษ์เอาไว้อยู่

หากกล่าวถึงชื่อ “มะตาด” คนไทยจำนวนมากอาจจะไม่รู้จัก แต่สำหรับชาวมอญในหลายถิ่นแล้ว มันนับว่าเป็นอีกหนึ่งพืชพันธุ์ที่อยู่คู่กับวัฒนธรรมการกินของคนมอญมาอย่างช้านาน

.

มะตาด เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ลำต้นคดงอ ทนทั้งแล้งและน้ำท่วม เติบโตได้ดีในป่าดิบชื้นใกล้แม่น้ำและป่าพรุ พบกระจายตัวในหลายประเทศ ในไทยเองก็พบได้หลายภาคและมีชื่อที่แตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น ซึ่งสำหรับชาวมอญพวกเขาเรียกมะตาดว่า “คะเปร้า” อีกทั้งด้วยลักษณะผลที่ชวนให้นึกถึงแอปเปิล ทำให้มันมีชื่อลำลองว่า “แอปเปิลมอญ” ด้วย

.

มะตาดมีสองพันธุ์ที่ชาวมอญแยกแยะกันดี คือ พันธุ์ข้าวเจ้า และ พันธุ์ข้าวเหนียว ซึ่งพันธุ์ข้าวเหนียวนี้ เป็นมะตาดที่นิยมนำมาแกงมากกว่าเพราะให้รสชาติดีกว่าอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งมะตาดเป็นพืชที่มีฤดูกาล ออกผลแค่ปีละครั้งเท่านั้นเอง

.

ในสำรับมอญหลาย ๆ จาน มักนิยมนำเอาพืชผักรสเปรี้ยวและมีเมือกลื่นมาใช้ในการประกอบอาหาร มะตาดเองก็เป็นหนึ่งในนั้น ซึ่งอยู่คู่กับครัวของชาวมอญมาอย่างยาวนาน แกงมะตาดทำจากผลสับชิ้นเล็ก ต้มกับเครื่องแกงที่ประกอบด้วยพริกแห้ง หัวหอม กะปิ ในสมัยก่อนนิยมใส่ปลาแห้งหรือกุ้งแห้งเพื่อให้น้ำแกงข้น ปัจจุบันหันมาใช้ปลาสดหรือกุ้งสดแทน กินคู่กับข้าวสวยร้อน ๆ พร้อมเนื้อเค็ม ปลาเค็ม หรือไข่เค็มเป็นของแกล้ม ซึ่งรสเค็มก็จะเข้ากันกับรสเปรี้ยวออกมาอย่างดี

.

ในปัจจุบันนี้ แกงมะตาดก็ยังคงปรากฏให้เห็นอยู่มากในถิ่นย่านชาวมอญของไทย ยกตัวอย่างเช่นแถบปทุมธานี เป็นต้น ซึ่งเป็นอีกหนึ่งแหล่งในย่านกรุงเทพและปริมณฑลที่ยังคงมีต้นมะตาดปลูกอนุรักษ์เอาไว้อยู่