ถ้าอยากสัมผัสเสน่ห์วัฒนธรรมอีสานแบบลึกซึ้งและหาชมไม่ได้ที่ไหนในโลก ต้องไม่พลาด “ประเพณีจุดไฟตูมกา” ของจังหวัดยโสธร
.
ประเพณีเก่าแก่ที่สืบทอดกันมายาวนาน และเป็นหนึ่งในมรดกภูมิปัญญาอันทรงคุณค่าที่บอกเล่าเรื่องราวแห่งศรัทธา ความเชื่อ และความงดงามของวิถีชาวอีสานได้อย่างสมบูรณ์ที่สุด
.
งานนี้ไม่ใช่แค่เทศกาลทั่วไป แต่คือ “ประสบการณ์” ที่ทำให้คุณได้เห็นความประณีตของงานฝีมือแบบโบราณ ได้สัมผัสพลังศรัทธาของชาวบ้าน และได้ชมภาพของแสงไฟอันวิจิตรที่ลอยเด่นขึ้นกลางคืนอันสงบงาม
.
ประเพณีแห่งศรัทธาที่สืบทอดจากตำนานพุทธประวัติ
ชาวบ้านทุ่งแต้เชื่อว่าใน พรรษาที่ 7 หลังตรัสรู้ พระพุทธเจ้าเสด็จไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เพื่อโปรดพระพุทธมารดาตลอดหนึ่งพรรษา และเสด็จกลับสู่โลกมนุษย์ในวันออกพรรษา และเพื่อแสดงความกตัญญูและทำพุทธบูชา ชาวบ้านจึงจัดเตรียมเครื่องสักการะ เช่น ดอกไม้ ธูป เทียน มานข้าว และ “ไฟตูมกา” ซึ่งเปรียบเสมือนดอกไม้ทิพย์ที่งดงามและสูงค่า
.
ตูมกา…ผลไม้ป่าที่เปลี่ยนเป็นงานศิลป์สว่างไสว
หัวใจของงานคือ ผลตูมกา ผลไม้ป่าที่หน้าตาคล้ายส้ม แต่เปลือกบาง โปร่งแสง และกลวงภายใน
ชาวบ้านจะนำมันมาปอกเปลือก คว้านไส้ แกะลวดลายอย่างประณีตด้วยมีดปลายแหลม ก่อนบรรจุเทียนไว้ด้านใน 
.
เมื่อนำไปจุดไฟ แสงจะลอดผ่านลวดลายกลายเป็นแสงเรืองรอง ดุจโคมไฟศิลป์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของยโสธร ตามความเชื่อพุทธศาสนา แสงไฟตูมกา = แสงแห่งปัญญา เปรียบได้กับแสงที่ช่วยส่องนำใจให้เกิดความสว่างและความดีงาม
.
งานเทศกาลใหญ่ที่สุดแห่งปีของชาวยโสธร
ประเพณีจุดไฟตูมกาได้รับการจัดงานอย่างเป็นทางการตั้งแต่ปี 2560 และกลายเป็นงานประจำปีที่นักท่องเที่ยวตั้งตารอ เพราะเต็มไปด้วยกิจกรรมที่สะท้อนวิถีชุมชนได้อย่างสนุกและมีสีสัน เช่น
การประกวดต้นไฟตูม
การสาธิตการทำไฟตูมกาแบบฉบับชาวทุ่งแต้
การประกวดสิ่งประดิษฐ์จากไฟตูมกา
การฟ้อนไฟตูมกาสุดตระการ
การจุดไฟตูมกาเพื่อพุทธบูชา
ช่วงเทศกาลนี้เราจะได้เห็นทั้งความงามของศิลปะ ความเชื่อ และพลังชุมชนที่ร่วมแรงร่วมใจกันสืบสารประเพณีหนึ่งเดียวในโลกไปด้วยกัน
.
เทศกาลออกพรรษา จุดไฟตูมกา ยโสธร 2568
วันที่: 4 – 7 ตุลาคม 2568
สถานที่: วัดบูรพาบ้านทุ่งแต้ และ ลานอเนกประสงค์ทุ่งหนองคำ ต.ทุ่งแต้ อ.เมืองยโสธร
