หากย้อนกลับไปในวิถีชีวิตชาวบ้านไทยโบราณ 
หนึ่งในเครื่องครัวที่แทบทุกบ้านต้องมี คือ “เตาเชิงกราน”
.
เตาดินเผารูปทรงคล้ายเชิงกราน ที่ทั้งกะทัดรัด เคลื่อนย้ายสะดวก และใช้พื้นที่น้อยกว่าพี่น้องอย่าง เตาก้อนเส้า หรือ เตาวง 
.
จุดเด่นของเตาเชิงกรานอยู่ที่ “ดีไซน์ชาญฉลาด” ปั้นด้วยดินเหนียวผสมทรายละเอียด ส่วนล่างทำเป็นฐานกว้างคล้ายถาด สำหรับวางฟืน ข้างบนเป็นท่อโค้งครึ่งวงกลมที่ยกสูงขึ้นรองก้นหม้อ ปลายท่อแผ่ออกเป็นปากแตรช่วยกระจายความร้อน ภายในยังทำ ปุ่ม 3 ปุ่ม เล็ก ๆ เอาไว้รองก้นหม้อ ป้องกันการลื่นไถล 
นอกจากนี้ ยังเจาะรู 2–3 รู เพื่อให้อากาศไหลเวียน เผาไหม้ไฟได้แรงขึ้น
.
ขนาดของเตาก็มีหลายแบบ
เล็กไว้ต้มยา หรือชงน้ำสมุนไพร 
ใหญ่ไว้หุงข้าว ต้มแกงหม้อเบ้อเริ่ม 
และเพราะปั้นให้บางเบากว่าเตาฟืนแบบเดิม ทำให้ยกย้ายสะดวกกว่าเดิมเยอะ!
.
หลังเผาดินจนสุก เตาเชิงกรานจะออกเป็นสีแดงสด สวยแบบดิบ ๆ มีเสน่ห์ของเครื่องดินเผาโบราณ ในยุคแรกยังทำหนาและหนักอยู่ แต่ต่อมาเริ่มปรับให้บางเบา ก่อนที่ในที่สุดจะถูกแทนที่ด้วย เตาอั้งโล่ และต่อยอดสู่ เตาแก๊ส เตาไฟฟ้า กระทะไฟฟ้า ในยุคปัจจุบัน 
.
แม้ปัจจุบันเราจะไม่ได้เห็น “เตาเชิงกราน” ใช้งานตามบ้านเรือนอีกแล้ว แต่เสน่ห์ของมันก็ยังคงอยู่ในฐานะ มรดกภูมิปัญญาไทย ที่สะท้อนถึงความคิดสร้างสรรค์ของบรรพบุรุษ ในการประดิษฐ์เตาไฟที่ทั้ง สวยงาม เรียบง่าย และเปี่ยมประโยชน์ 
