ในบรรดาเครื่องประดับโบราณที่ทรงคุณค่า “กุณฑลนาคสำริด” หรือ ตุ้มหูขอม
ถือเป็นหนึ่งในผลงานศิลป์ที่สะท้อนถึงภูมิปัญญาช่างโบราณได้อย่างชัดเจน![]()
.
ด้วยวัสดุและเทคนิคการสร้างที่ต้องอาศัยช่างฝีมือถึง 5 แขนง ได้แก่
ช่างปั้น – ขึ้นต้นแบบจากขี้ผึ้งหรือดินเหนียว กำหนดรูปทรงของกุณฑลนาคให้ดูพลิ้วไหวและมีชีวิต
ช่างหล่อ – ใช้เทคนิคหล่อสำริดแบบโบราณให้ได้โครงสร้างที่แข็งแรงและมีรายละเอียดงดงาม
ช่างเจียระไน – เจียระไนหินปฐวีธาตุจากแม่น้ำโขง ให้ได้เหลี่ยมมุมที่สะท้อนแสงเป็นประกาย
ช่างเชื่อม – ประกอบชิ้นส่วนสำริดเข้าด้วยกันอย่างแนบเนียนและคงทน
ช่างฝังพลอย – ฝังอัญมณีหรือหินปฐวีธาตุให้แน่นหนา เพิ่มความงดงามและพลังมงคล
.
ลวดลายกุณฑลนาค ศิลปะที่สะท้อนความเชื่อ
ลายกุณฑลนาค ได้รับแรงบันดาลใจจาก ‘พญานาค’ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งอำนาจ วาสนา และการปกป้อง คตินี้สืบทอดมาตั้งแต่ยุคขอมโบราณที่เชื่อว่าพญานาคเป็นผู้ค้ำจุนศาสนาและเป็นสะพานเชื่อมโลกมนุษย์กับแดนสวรรค์
.
หินปฐวีธาตุจากแม่น้ำโขง
หินศักดิ์สิทธิ์ที่ถูกเลือกมาใช้ฝังในตุ้มหูขอม เชื่อกันว่ามีพลังปกป้องคุ้มครอง นำโชคลาภ และเสริมพลังแห่งจิตวิญญาณ
.
กุณฑลนาคสำริด ศิลปะข้ามกาลเวลาสู่ปัจจุบัน
จากอดีตถึงปัจจุบัน กุณฑลนาคสำริด ยังคงเป็นเครื่องประดับที่ได้รับความนิยมในกลุ่มผู้ที่หลงใหลศิลปะโบราณและเครื่องรางมงคล เป็นงานที่รวมศาสตร์และศิลป์ของช่างฝีมือหลายแขนงเข้าไว้ด้วยกันอย่างประณีตและทรงคุณค่า

