ตุง 
เป็นธงแขวนที่เป็นเอกลักษณ์สำคัญในวัฒนธรรมล้านนา ของภาคเหนือประเทศไทย คำว่า “ตุง” ในภาษาถิ่นเหนือ หมายถึง ธงที่ใช้สำหรับแขวนแบบหนึ่งในศิลปะล้านนา
.
ตุง มีรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้าแคบยาวแขวนห้อยจากด้านบนลงล่าง ใช้สำหรับงานพิธีสำคัญต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการถวายพุทธบูชา
การสะเดาะเคราะห์ขจัดภัย และการบำเพ็ญบุญให้แก่ผู้ล่วงลับ ความเชื่อของชาวล้านนาเกี่ยวกับตุงสืบทอดมาแต่โบราณ
.
การถวายตุง เป็นการทำบุญที่นำมาซึ่งความเป็นสิริมงคลให้กับตนเอง 
อีกทั้งเป็นการสักการะแผ่กุศลไปยังผู้ที่ล่วงลับ โดยเชื่อกันว่าดวงวิญญาณสามารถใช้ตุงเป็นบันไดปีนป่ายสู่สวรรค์ ตลอดจนใช้เป็นทางให้วิญญาณภูตผีที่จองเวรปลดปล่อยและพ้นจากการจองจำได้
.
ตุงมีการออกแบบและรูปทรงที่หลากหลาย วัสดุที่ใช้ทำตุงมีหลายประเภท เช่น ผ้า ด้าย 
ฝ้าย 
ไม้ 
โลหะ หรือกระดาษ โดยมีประเภทที่นิยมและพบเห็นบ่อยที่สุดเป็นตุงที่ทำจากเส้นฝ้าย ผ้า กระดาษ และใบลาน ซึ่งแต่ละแบบจะมีชื่อเรียกและการใช้สอยในโอกาสที่แตกต่างกันไป
ตัวอย่างประเภทตุงที่โดดเด่น ได้แก่
ตุงพุทธบูชา
ตุงที่ใช้สำหรับการบูชาพระพุทธรูป มักวาดภาพพระพุทธเจ้าลงบนผืนผ้า เช่น ผ้าฝ้าย โดยภาพจะเรียงต่อกันจากบนลงล่าง นิยมถวายตุงเหล่านี้ในงานเทศมหาชาติ และมักแขวนไว้บนผนังด้านหลังพระพุทธรูปประธานในพระอุโบสถหรือพระวิหาร ถือเป็นการถวายบูชาและสร้างความเป็นสิริมงคลแก่ผู้ถวาย
ตุงพิธีกรรมสะเดาะเคราะห์
ตุงประเภทนี้ใช้สำหรับสืบชะตา หรือสะเดาะเคราะห์โดยเฉพาะ โดยเฉพาะสำหรับผู้ป่วยหรือผู้ที่มีเคราะห์ร้าย ตุงสะเดาะเคราะห์จะทอให้มีความยาวเท่ากับความสูงของผู้รับพิธีกรรม การประกอบพิธีจะมัดตุงเข้ากับไม้ง่ามสามขาเพื่อทำซุ้มสืบชะตา จากนั้นนำตุงไปพิงไว้กับต้นโพธิ์ใหญ่ในวัด เป็นการขอพรให้สิ่งไม่ดีหมดไปและชีวิตพบแต่ความเจริญรุ่งเรือง
ตุงไชย
ตุงไชย เป็นตุงที่นิยมใช้ในงานมงคลอย่างแพร่หลายในภาคเหนือของไทย โดยเป็นสัญลักษณ์แห่งความเป็นสิริมงคล ตุงไชยใช้ถวายเป็นพุทธบูชาเพื่อเสริมสร้างบุญบารมี และเพื่ออุทิศกุศลให้ผู้ที่ล่วงลับ ตุงไชยมักมีความยาวตามกำลังศรัทธาของผู้ถวาย นิยมทอด้วยฝ้ายหลากสี เช่น สีขาว สีแดง สีเหลือง และสีเขียว มีการสอดไม้ไผ่คั่นเป็นช่วง ๆ เพื่อเสริมความแข็งแรง และมีการตกแต่งพู่หลากสีเพื่อความสวยงาม ตุงไชยมักปักไว้ในบริเวณวัด หรือบริเวณทางเข้าสู่วัดในงานเทศกาลต่าง ๆ เช่น งานปอย งานกฐิน หรือประเพณีทางศาสนาสำคัญ
ลวดลายที่ใช้ในตุงไชยจะมีความหมายมงคล เช่น ลายมังกร 
ลายนาค ลายหงส์ 
ลายนก 
ลายช้างแก้ว 
ลายม้า 
ลายสิงห์ 
และลายสิบสองนักษัตร ซึ่งเป็นลวดลายที่เชื่อว่าจะนำความเจริญรุ่งเรืองมาสู่ชีวิตของผู้ถวาย
ตุงสามหาง
ตุงสามหางมีลักษณะเด่นที่ชายผ้าจะแบ่งออกเป็นสามชาย โดยมักใช้ในพิธีศพ เมื่อมีการนำศพไปเผาที่ป่าช้าหรือเมรุ เชื่อว่าตุงสามหางเป็นสัญลักษณ์ของทางให้ดวงวิญญาณผู้ตายได้ใช้ไต่ขึ้นไปยังโลกหลังความตายและหลุดพ้นจากความทุกข์ทรมาน อีกประเภทหนึ่งคือตุงแดง ซึ่งใช้ในกรณีเกิดอุบัติเหตุ มีสีแดงสดและปักไว้ในจุดที่เกิดเหตุเพื่อนำพาดวงวิญญาณผู้เสียชีวิตไปสู่สุขคติ
.
ตุง นับว่าเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีคุณค่าและมีความสำคัญต่อชาวล้านนามาหลายศตวรรษ ตุงไม่เพียงแต่เป็นเครื่องหมายแห่งศรัทธาและความเชื่อในการบำเพ็ญบุญเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงวิถีชีวิตและจิตวิญญาณของชาวล้านนาที่สืบทอดกันมา
.
ตุงมีบทบาทในทุกช่วงชีวิต ตั้งแต่เกิดจนตาย และในทุกสถานการณ์ที่สำคัญของชีวิต ตุงแต่ละแบบไม่เพียงแต่เป็นสิ่งที่มองเห็นได้ แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความศรัทธาและความเป็นสิริมงคลที่ผู้คนถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น
