ชนาง เครื่องมือซ้อนปลาพื้นบ้าน จากภูมิปัญญาท้องถิ่น

ชนาง เป็นเครื่องมือสำหรับช้อนปลา 🐠 หรือ 🦞 ช้อนกุ้งในแม่น้ำลำคลอง ชนางขนาดเล็ก สานด้วยตอกไม้ไผ่เป็นลายขัด มีลักษณะปากกว้างก้นสอบลึก คล้ายบุ้งกี๋ มีขอบเป็นไม้ไผ่หวายหรือไม้เพื่อใช้เป็นมือจับ และทำให้มีความแข็งแรงและทนทานในการใช้งาน

.

ชนาง มีหลายขนาดซึ่งสัมพันธ์กับการใช้งาน คือ ขนาดเล็ก นิยมใช้บริเวณห้วงน้ำแคบ ๆ ขนาดกลางมักใช้กับเรือพายโดยมีคนพายท้ายเรือ 🛶 ส่วนคนที่อยู่หัวเรือจะเป็นคนช้อนปลา ชนางขนาดใหญ่ มักวางไว้ริมฝั่งแม่น้ำที่ลึกหรือวางตักปลาในกลางแม่น้ำ 🌊

.

ชนาง มีลักษณะพิเศษที่ช่วยให้การใช้งานในน้ำทำได้สะดวก ด้วยปากที่กว้างเพื่อเพิ่มพื้นที่ในการช้อนสัตว์น้ำ และก้นที่สอบลึก ทำให้สัตว์น้ำที่ช้อนได้ไม่หลุดออกไปง่าย ๆ ตัวชนางถูกสานจากตอกไม้ไผ่เป็นลายขัด 🎋 เพื่อให้เกิดความแข็งแรง ขอบของชนางทำจากไม้ไผ่หวายหรือไม้ เพื่อให้เกิดความทนทาน และยังทำหน้าที่เป็นมือจับเพื่อความสะดวกในการใช้งาน

.

ถือเป็นเครื่องมือที่ใช้กันแพร่หลายในชุมชนริมแม่น้ำหรือแหล่งน้ำต่าง ๆ โดยเฉพาะในชนบทไทยที่คนในชุมชนต้องอาศัยการจับปลาหรือกุ้งในการดำรงชีวิต การใช้ชนางจึงเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตที่สัมพันธ์กับทรัพยากรธรรมชาติ 🍃

.

นอกจากนี้ ช่างฝีมือยังได้พัฒนาการออกแบบชนางให้เหมาะสมกับการใช้งานในท้องถิ่นต่าง ๆ ซึ่งสะท้อนถึงภูมิปัญญาท้องถิ่นในการประดิษฐ์เครื่องมือสำหรับการทำประมงพื้นบ้าน