เมื่อช่วงที่ผ่านมาได้มีโอกาสไปแวะร้านแกงกะหรี่ญี่ปุ่นเจ้าดังในไทยที่ชื่อแปลว่าแอปเปิ้ลสีเขียว แล้วได้รับคำแนะนำมาว่า “สั่งเยลลี่กาแฟสิ ราดนมราดน้ำเชื่อมอร่อยนะ” ซึ่งก็ลองกินดูแล้วก็ตาสว่างดี แล้วก็แอบคิดว่าเอามาขายในร้านอาหารญี่ปุ่นก็คงจะต้องเป็นขนมญี่ปุ่นสินะ ซึ่งก็ใช่จริง ๆ ด้วย โดยเป็นอีกหนึ่งขนมต่างชาติที่เข้ามาในญี่ปุ่นช่วงศตวรรษที่ 20 ที่มีความน่าสนใจไม่น้อย
ก่อนหน้าเราเคยเสนอพวกขนมญี่ปุ่นที่รับมาจากชาติตะวันตกไปก็หลายรายการ ตั้งแต่คัสเตลล่าที่ได้จากโปรตุเกสไปจนถึงบามคูเฮนที่ได้จากเยอรมัน คราวนี้มาถึงคิวของขนมญี่ปุ่นที่รับอิทธิพลมาจากฝั่ง “สหรัฐอเมริกา” กันบ้าง โดยเยลลี่กาแฟนี้เป็นขนมที่แพร่หลายมาก่อนหน้านั้นแล้วทั้งในอังกฤษและในอเมริกา
กล่าวกันว่าสูตรเยลลี่กาแฟที่เก่าแก่ที่สุดอยู่ในประเทศอังกฤษ (ประเทศที่คนคิดว่าอาหารเขาไม่อร่อยนั่นแหละ) ราวช่วงต้นศตวรรษที่ 19 แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ขนมนี้มันมาฮิตจริง ๆ ที่นิวอิงแลนด์ โดยมีร้านดังอยู่ที่เมืองบอสตัน ซึ่งตั้งขึ้นมาในปี 1827 และเป็นร้านสำคัญที่เผยแพร่สูตรเยลลี่กาแฟส่งให้กับคนญี่ปุ่นด้วยในช่วงต้นศตวรรษที่ 20
สูตรเยลลี่กาแฟเดินทางจากบอสตันมาสู่ญี่ปุ่นราวปี 1914 โดยตีพิมพ์ลงบนหนังสือพิมพ์โยมิอุริ ซึ่งบอกว่าเป็นสูตรที่นักเรียนเศรษฐศาสตร์ชาวญี่ปุ่นในสหรัฐอเมริกาส่งมาให้ ทำให้เยลลี่กาแฟเริ่มแพร่ขยายเข้าสู่วัฒนธรรมของชาวญี่ปุ่นในยุคไทโช ซึ่งผู้คนกำลังอยู่ในช่วงเห่อวัฒนธรรมตะวันตก และเลียนแบบวัฒนธรรมอย่างตะวันตกกันยกใหญ่ แต่กว่าจะฮิตติดตลาดญี่ปุ่นจริง ๆ ก็เป็นในช่วงหลังทศวรรษที่ 1960s เป็นต้นมา ซึ่งเป็นช่วงที่ประเทศกำลังอยู่ในช่วงฟื้นฟูจากยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยแบรนด์ร้านกาแฟญี่ปุ่นนาม มิกะโดะ
ในปัจจุบันเยลลี่กาแฟไม่ได้เป็นเพียงแค่ขนมที่เสิร์ฟในร้านกาแฟญี่ปุ่นเพียงอย่างเดียว แต่ยังเสิร์ฟในร้านอาหารอื่น ๆ ทั่วไปด้วย ตลอดจนแพร่หลายไปทั่วโลก และญี่ปุ่นก็กลายเป็นที่รู้จักกันในฐานะของประเทศที่ทำให้เยลลี่กาแฟนี้โด่งดังขึ้นมาได้ผ่านกระแส J-pop ทำให้เยลลี่กาแฟกลายเป็นอีกหนึ่งอาหารจากต่างชาติที่กลายมาเป็นส่วนหนึ่งในวัฒนธรรมการกินของชาวญี่ปุ่นไปด้วย
