จักสานจากแหย่ง
เป็นงานหัตถกรรมท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นของภูมิปัญญาชาวบ้านในภาคเหนือของประเทศไทย โดยเฉพาะในพื้นที่เชียงใหม่และลำพูน
.
แหย่ง เป็นเครื่องใช้อเนกประสงค์ที่สานขึ้นจากไม้ไผ่
มีลักษณะเป็นตะแกรงหรือตะกร้าที่มีโครงสร้างแข็งแรง นิยมใช้ในครัวเรือนและการเกษตรในอดีต งานจักสานประเภทนี้สะท้อนให้เห็นถึงความประณีตและความชำนาญของช่างฝีมือท้องถิ่น
.
“แหย่ง” เป็นภาษาถิ่นเหนือที่มีความหมายถึง ที่นั่ง หรือ ฐานที่ใช้ในการรองรับสิ่งของ ในอดีต แหย่งมักใช้สำหรับวางอาหารหรือสิ่งของต่าง ๆ ในบ้าน โดยเฉพาะในครัวเรือนของชาวล้านนา ที่จะใช้แหย่งในการเก็บรักษาอาหารในครัว และบางครั้งยังใช้เป็นฐานสำหรับรองรับกะละมังหรือถาดใส่ข้าวเหนียว
งานจักสานจากแหย่งจึงมีความสำคัญทางวัฒนธรรมของชาวเหนืออย่างลึกซึ้ง
.
แหย่งที่ทำจากการจักสานไม้ไผ่ มีลักษณะที่หลากหลาย ขึ้นอยู่กับการใช้งาน แต่ส่วนใหญ่จะมีลักษณะคล้ายกับตะกร้าที่มีฐานทรงกลมหรือทรงสี่เหลี่ยม
ตะแกรงจะทำให้มีช่องโปร่ง เพื่อให้สามารถระบายอากาศได้ดี มีความทนทานและน้ำหนักเบา วัสดุที่ใช้จักสานส่วนใหญ่จะเป็นไม้ไผ่ที่ผ่านการตัดและเตรียมเป็นเส้นเล็ก ๆ แล้วนำมาสานให้แน่นเป็นลวดลายที่สวยงามและแข็งแรง
.
งานจักสานจากแหย่ง เป็นการสะท้อนถึงภูมิปัญญาชาวบ้านที่สั่งสมมานาน หลายครอบครัวในภาคเหนือยังคงสืบสานการจักสานแหย่งจากรุ่นสู่รุ่น ช่างฝีมือจะมีความชำนาญในการเลือกไม้ไผ่ที่เหมาะสม การจักสานต้องอาศัยความประณีต และความใส่ใจในการออกแบบลวดลายให้มีความแข็งแรงและสวยงาม
.
การใช้แหย่งในครัวเรือนและพิธีกรรมทางศาสนา สะท้อนถึงความเชื่อของชาวเหนือที่ให้ความสำคัญกับความเรียบง่ายและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีคุณค่า แหย่งจักสานยังถูกใช้ในงานบุญประเพณีท้องถิ่น เช่น ในพิธีทำบุญถวายสิ่งของแด่พระสงฆ์ หรืองานวัดใหญ่ที่ต้องมีการจัดเตรียมของขวัญหรืออาหารเพื่อใช้ในงาน
.
งานจักสานจากแหย่ง ได้รับการส่งเสริมในฐานะสินค้าหัตถกรรมพื้นบ้านที่ได้รับความนิยมในโครงการ OTOP ช่วยสร้างรายได้และส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน โดยแหย่งจักสานในปัจจุบันยังได้รับการออกแบบให้ทันสมัยมากขึ้น เพื่อใช้ในบ้านหรือตกแต่งบ้านในสไตล์ที่เข้ากับยุคสมัยใหม่

