ถ้าพูดถึงปราสาทหินเมืองไทย แน่นอนว่าคนส่วนใหญ่อาจจะนึกถึงปราสาทหินใหญ่ ๆ อย่างพนมรุ้ง, เมืองต่ำ, หรือไม่ก็พิมายเป็นแน่ แต่รู้ไหมว่าใกล้ ๆ กรุงเทพอย่างพระนครศรีอยุธยาเองก็มีปราสาทหินอย่างขอมเหมือนกัน แต่สร้างในสมัยอยุธยา แถมยังเป็นอีกหนึ่งสถานที่ขึ้นชื่อที่นักท่องเที่ยวเยอะมากกกกกก อย่าง “ปราสาทนครหลวง”
ปราสาทนครหลวงเป็นหนึ่งในโบราณสถานบนเส้นทางไปนมัสการพระพุทธบาท สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นมาตั้งแต่สมัยพระเจ้าทรงธรรม ก่อนที่จะสร้างเป็นแบบก่ออิฐถือปูนในสมัยพระเจ้าปราสาททอง โดยพระราชพงศาวดารระบุว่าถ่ายแบบปราสาทมาจากกรุงกัมพูชา ซึ่งตีความกันว่าน่าจะเป็นนครวัดเนื่องจากมีผังปราสาทเหมือนกัน อย่างไรก็ดีในส่วนของยอดปราสาทนั้นมีจำนวนมากกว่านครวัดแต่ไปพ้องกับจำนวนยอดของบาปวน จึงอาจจะเป็นไปได้ว่าปราสาทนครหลวงถอดมาจากปราสาทบาปวน
ที่สองชั้นแรกของปราสาทนับว่าเป็นส่วนที่ยังคงรักษาไว้คงเดิมมาตั้งแต่อยุธยา แต่ในส่วนชั้นบนสุดนี้ได้มีการปรับปรุงก่ออิฐถือปูนในสมัยรัตนโกสินทร์ โดยได้สร้างมณฑปไว้ข้างบนภายในประดิษฐานพระพุทธบาทสี่รอย นอกจากนี้ในบริเวณใกล้เคียงนอกปราสาทยังมีมณฑปสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งประดิษฐานหินพระจันทร์ลอย ซึ่งอัญเชิญจากวัดเทพจันทร์ลอยใกล้ ๆ
รอยพระพุทธบาทสี่ลอยกับศิลาพระจันทร์ลอยนับว่าเป็นอีกหนึ่งจุดเที่ยวของสายมูที่คนจำนวนมากมากราบไหว้ขอพรก็เยอะมาก นอกจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งสองแล้วก็ยังมีพระพิฆเนศจำลองศิลปะแบบชวาที่สร้างขึ้นมาประดิษฐานหน้ามณฑปพระพุทธบาท ซึ่งมีคนต่อคิวขอพรกันยาวมากกกกกก นับว่าเป็นอีกหนึ่งที่เที่ยวสายมูที่ไม่ควรพลาดจริง ๆ
