ผ้าตีนจก 
เป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของชาวล้านนา มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่าพันปี โดยเชื่อว่าได้รับอิทธิพลมาจากจีนและพม่า
.
คำว่า “ตีน” ในภาษาถิ่นเหนือ หมายถึง ชายผ้าหรือตีนซิ่น ส่วน “จก” หมายถึง การใช้นิ้วมือสอดด้ายพุ่งพิเศษเพิ่มลวดลายบนผืนผ้า 
ผ้าตีนจกจึงหมายถึงผ้าที่มีลวดลายวิจิตรบริเวณชายผ้า
.
กระบวนการทอผ้าตีนจก เป็นงานที่ต้องใช้ความชำนาญและความอดทนสูง เริ่มจากการเตรียมเส้นใย 
ซึ่งอาจเป็นไหมหรือฝ้าย นำมาย้อมสีด้วยวัสดุธรรมชาติเพื่อให้ได้สีสันสวยงาม จากนั้นจึงนำมาทอบนกี่ทอผ้าแบบพื้นบ้าน ในขั้นตอนการทอ ช่างทอจะใช้ไม้เก็บ หรือขนเม่นสอดด้ายพุ่งพิเศษเพิ่มเติมจากการทอปกติ เพื่อสร้างลวดลายนูนขึ้นมาบนผืนผ้า การทอผ้าตีนจกหนึ่งผืนอาจใช้เวลาหลายเดือนถึงหนึ่งปี ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของลวดลาย
.
ลวดลายบนผ้าตีนจก มีความหมายลึกซึ้งและสะท้อนวิถีชีวิต ความเชื่อ และจินตนาการของชาวล้านนา ลายที่พบบ่อย เช่น ลายนาค ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ ลายช้างม้าสื่อถึงความมั่งคั่งและอำนาจ ลายดอกไม้แทนความงามและความเจริญงอกงาม 
นอกจากนี้ยังมีลายเครือเถาว์ ลายนกยูง 
ลายดาว 
และลายเรขาคณิตต่าง ๆ แต่ละท้องถิ่นก็มีลวดลายเฉพาะที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น ลายเชียงแสน ลายน่าน หรือลายลำพูน
.
ในอดีต ผ้าตีนจกมีบทบาทสำคัญในวิถีชีวิตของชาวล้านนา ใช้เป็นผ้าซิ่นของสตรีในโอกาสพิเศษ เช่น งานบุญ งานแต่งงาน หรือพิธีสำคัญทางศาสนา ยิ่งผู้สวมใส่มีฐานะสูงเท่าไร ลวดลายบนผ้าตีนจกก็จะยิ่งประณีตและซับซ้อนมากขึ้นเท่านั้น นอกจากนี้ ยังใช้เป็นของกำนัลหรือเครื่องบรรณาการแก่ผู้มีอำนาจ ถือเป็นสิ่งแสดงฐานะทางสังคมและเศรษฐกิจของผู้เป็นเจ้าของ
.
ปัจจุบัน แม้ว่าวิถีชีวิตจะเปลี่ยนไป แต่ผ้าตีนจกก็ยังคงได้รับความนิยมและมีการพัฒนารูปแบบให้ร่วมสมัยมากขึ้น นอกจากการใช้เป็นผ้าซิ่นแบบดั้งเดิม ยังมีการนำมาประยุกต์เป็นเสื้อผ้าแฟชั่น กระเป๋า 
รองเท้า 
หรือของตกแต่งบ้าน เช่น ผ้าม่าน ปลอกหมอน โคมไฟ ทำให้ศิลปะผ้าตีนจกยังคงมีชีวิตชีวาในสังคมปัจจุบัน
.
การอนุรักษ์และสืบสานการทอผ้าตีนจกเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง เพราะนอกจากจะเป็นการรักษามรดกทางวัฒนธรรมแล้ว ยังเป็นการสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนท้องถิ่น หลายพื้นที่ในภาคเหนือ เช่น อำเภอลอง จังหวัดแพร่, อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ และอำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน มีการจัดตั้งกลุ่มทอผ้า และพิพิธภัณฑ์ผ้าตีนจก 
เพื่อถ่ายทอดความรู้และส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม นอกจากนี้ ยังมีการจัดงานแสดงผ้าตีนจกประจำปีในหลายจังหวัด เพื่อเผยแพร่และสร้างความตระหนักถึงคุณค่าของผ้าตีนจก
