ไคแผ่น: สแน็คหลวงพระบางที่ไม่ธรรมดา

ถ้าพูดถึงสาหร่าย หลาย ๆ คนอาจจะนึกถึงสาหร่ายดัง ๆ อย่างโนริสาหร่ายของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นประเทศที่กินสาหร่ายกินอย่างแพร่หลายมากที่สุด โดยวัฒนธรรมการกินสาหร่ายนี้เริ่มต้นในประเทศจีนที่ใช้สาหร่ายทะเลในฐานะสมุนไพร หรือคนไทยภาคใต้เองก็มีเมนูสาหร่ายอย่าง “ยำหรายข้อ” อย่างไรก็ดีสำหรับสาหร่ายน้ำจืดนั้นไม่ค่อยนิยมกินกันแพร่หลายมากนัก แต่ก็ยังพอให้พบเห็นอยู่บ้าง
.
การกินสาหร่ายน้ำจืดนั้นปรากฏเห็นในภูมิภาคอุษาคเนย์ที่ภาคเหนือและภาคอีสานของไทย ตลอดจนสปป.ลาว โดยในที่นี้เราจะพาไปดูของที่ สปป.ลาวเป็นหลัก ซึ่งปรากฏรูปแบบของอาหารเฉพาะถิ่นที่หยิบยกเอาสาหร่ายในแม่น้ำโขงมากินเป็นอาหารในชื่อของ “ไคแผ่น” ซึ่งมีต้นกำเนิดอยู่ในเมืองแห่งประวัติศาสตร์อย่างหลวงพระบาง
.
เราไม่มีหลักฐานหรือข้อมูลที่มาว่าคนลาวเริ่มนำเอา “ไค” มากินตั้งแต่เมื่อไหร่ อย่างไรก็ดีเราทราบเพียงแค่ว่าไคแผ่นเป็นอาหารพื้นถิ่นที่ได้รับความนิยมในฐานะของกินเล่น หรือกินแกล้มกับเบียร์ลาวสักแก้ว โดยการเก็บเกี่ยวไคนั้นจะทำในช่วงฤดูร้อนที่น้ำในแม่น้ำโขงจะเริ่มลดระดับลงไปจนเห็นไคที่เกาะอยู่ตามโขดหินใต้แม่น้ำ ซึ่งจะถูกเก็บขึ้นมาล้างน้ำให้สะอาดก่อนที่จะถูกอัดจนเป็นก้อนก่อนที่จะนำไปชุบน้ำที่ละลายเครื่องปรุงต่าง ๆ เอาไว้ แล้วจึงนำไปแผ่บนตับคาพร้อมกับตีให้แผ่ออกเป็นแผ่นแบน ๆ บาง ๆ แล้วตากแดดให้แห้งสนิท ก่อนที่จะนำมาทอดเป็นของกินเล่น
.
ไคแผ่น นับว่าเป็นอาหารที่ค่อนข้างมีคุณค่าทางโภชนาสูงพอสมควร โดยมีทั้งโปรตีน คาร์โบไฮเดรต และใยอาหาร มีรสชาติที่ใกล้เคียงกับโนริสาหร่าย แต่อาจจะมีกลิ่นแรงกว่า โดยนอกเหนือจากกินเปล่า ๆ แล้วยังถูกนำมากินคู่กับแจ่วบองอีกด้วย
.
นอกเหนือจากในสปป.ลาวแล้ว ณ ปัจจุบันนี้ไคแผ่นก็ถูกวางขายในสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปี 2002 อีกด้วย ซึ่งอาจจะนำไปสู่การสร้างสรรค์เมนูใหม่ ๆ จากไคแผ่นโดยเชฟชาวอเมริกันได้ในอนาคต และสร้างชื่อเสียงให้ไคกลายมาเป็นสินค้าส่งออกของลาวได้ด้วย
.
อ้างอิง:
https://www.nytimes.com/…/in-laos-a-regional-specialty…
https://food-heal.com/ไคแผ่นทอด/