พัดเขียนลาย เป็นงานหัตถศิลป์ที่สะท้อนถึงความประณีตของช่างฝีมือไทย ด้วยการใช้ สีน้ำวาดลงบนผืนพัดด้วยเทคนิคดั้งเดิม ที่ต้องอาศัยความเชี่ยวชาญและความพิถีพิถัน
.
ทำให้เกิดลวดลายอันอ่อนช้อยและงดงาม ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของงานหัตถศิลป์ไทย โดยพัดเขียนลายนี้เป็นผลงานของช่างฝีมือจากสถาบันสิริกิติ์ ที่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างชำนาญ
.
ศิลปะที่สื่อผ่านลวดลายบนพัด ลวดลายที่ปรากฏบนพัดมีความวิจิตร และเปี่ยมไปด้วยเรื่องราวทางวัฒนธรรม โดยลายที่ได้รับความนิยม ได้แก่
- ลายสุวรรณสามชาดก – ถ่ายทอดเรื่องราวจากชาดกที่ว่าด้วยความกตัญญูของสุวรรณสาม ผู้เสียสละชีวิตเพื่อพ่อแม่
- ลายกัณหาชาลี – สื่อถึงความรักและความผูกพันของพี่น้องในวรรณคดีไทย
- ลายบุษบาชมสวน – ถ่ายทอดความงดงามของบุษบานางเอกจากเรื่องอิเหนา สะท้อนถึงความอ่อนโยนและความสง่างามของหญิงไทยในวรรณคดี
- ลายดอกไม้ไทย – ลวดลายที่สะท้อนความงดงามของธรรมชาติไทย ไม่ว่าจะเป็นดอกบัว ดอกพิกุล ดอกจำปา ซึ่งล้วนเป็นดอกไม้มงคล
.
พัด เป็นสัญลักษณ์แห่งความร่มเย็นและความเมตตา เพราะพัดสามารถช่วยคลายร้อน และยังถูกใช้เป็นเครื่องประกอบราชพิธีและศาสนพิธีมาตั้งแต่โบราณ ในอดีตพระมหากษัตริย์และขุนนางชั้นสูงมักใช้พัดเพื่อเสริมบารมี
.
แม้ว่าพัดเขียนลาย จะเป็นงานศิลปะที่มีรากฐานมายาวนาน แต่ปัจจุบันได้ถูกนำมาปรับให้มีความร่วมสมัยมากขึ้น โดยมีการออกแบบลวดลายใหม่ ๆ ให้เข้ากับยุคสมัย เช่น
- พัดเขียนลายแนวร่วมสมัย – ผสมผสานลวดลายไทยกับศิลปะร่วมสมัย เพื่อให้สามารถเข้ากับการตกแต่งในทุกสไตล์
- พัดขนาดเล็กสำหรับของที่ระลึก – เหมาะสำหรับเป็นของขวัญในงานมงคล เช่น งานแต่งงาน งานขึ้นบ้านใหม่
- พัดประดับบ้าน – เป็นของตกแต่งที่ช่วยเพิ่มความหรูหราแบบไทย ๆ ให้กับห้อง
.
การมอบพัดเป็นของขวัญ เปรียบเสมือนการอวยพรให้ผู้รับมีชีวิตที่ร่มเย็น มีโชคลาภ และปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกไป นอกจากนี้ พัดเขียนลายยังเป็นงานศิลปะที่มีคุณค่า เหมาะแก่การสะสมและตกแต่งบ้านให้มีบรรยากาศแบบไทย
