วัดหงส์รัตนาราม ไม่ได้มีแค่หงส์ และไม่ได้มีแค่พระเจ้าตาก แต่ภายในพระอุโบสถของวัดหงส์รัตนาราม ยังมีสมบัติทางศิลปกรรมอันทรงคุณค่าซ่อนอยู่เหนือกรอบประตูและหน้าต่างทุกบานอยู่ด้วย สมบัติเหล่านั้นก็คือภาพจิตรกรรมสีฝุ่นเรื่อง รัตนพิมพวงศ์ หรือตำนานพระแก้วมรกต ซึ่งนับเป็นตัวอย่างชิ้นเดียวในประเทศไทยที่นำวรรณกรรมเรื่องนี้มาถ่ายทอดเป็นภาพ
ภาพจิตรกรรมชุดนี้มีทั้งสิ้น 57 ภาพ แบ่งเป็น 19 กลุ่ม กลุ่มละ 3 ภาพ แต่ละภาพถูกใส่ไว้ในกรอบไม้แกะสลักปิดทอง มีกระจกกั้นอีกชั้นหนึ่ง สันนิษฐานว่าเป็นฝีมือช่างหลวงในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) แม้ช่างจะทำงานในยุคที่แนวคิดสัจนิยมเริ่มแพร่หลาย แต่กลับเลือกวาดภาพตามแนวไทยประเพณีดั้งเดิม ซึ่งทำให้ภาพมีเอกลักษณ์โดดเด่นและครบถ้วนในเนื้อหา
ภาพทั้ง 57 ภาพเล่าเรื่องราวของพระแก้วมรกตตั้งแต่ต้น โดยอิงจากวรรณกรรมล้านนาที่พระพรหมราชปัญญาเถระเรียบเรียงเป็นภาษาบาลี และต่อมาพระยาธรรมปรีชา (แก้ว) แปลเป็นภาษาไทยในรัชกาลที่ 1 เนื้อหาเริ่มจากการที่พระนาคเสนปรารภจะสร้างพระพุทธรูป พระอินทร์จึงนำ แก้วมรกต มาให้ พระวิศวกรรม สร้างจนสำเร็จ ณ เมืองปาตลีบุตร ประเทศอินเดีย จากนั้นพระแก้วมรกตได้เดินทางผ่านหลายแผ่นดิน ก่อนจะมาประดิษฐาน ณ นครลำปาง ในสมัยพระเจ้านรินทร
ก่อนที่เรื่องราวของพระแก้วมรกตจะถูกถ่ายทอดเป็นภาพที่วัดหงส์รัตนาราม ตำนานนี้ปรากฏอยู่เพียงในหนังสือโบราณเท่านั้น ไม่เคยมีการนำมาแสดงเป็นภาพเล่าเรื่องมาก่อน จิตรกรรมชุดนี้จึงมีความสำคัญในฐานะหลักฐานประวัติศาสตร์ศิลปกรรมไทยที่หาได้ยากยิ่ง กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนภาพชุดนี้เป็นโบราณวัตถุ และดำเนินการอนุรักษ์ครั้งใหญ่ในปี พ.ศ. 2524–2525 เนื่องในโอกาสสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
#สุดโปรด#พระแก้วมรกต#รัตนพิมพวงศ์#วัด#ประวัติศาสตร์#กรุงเทพ#ธนบุรี#ท่องเที่ยว#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
