ถ้วย 3 ขาเตาหลวง 
เป็นภาชนะดินเผาโบราณที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของไทย สันนิษฐานว่ามีกำเนิดมาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย ช่วงที่มีการติดต่อค้าขายกับต่างประเทศอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะการค้าทางเรือที่นิยมใช้เครื่องปั้นดินเผาเป็นสินค้าแลกเปลี่ยน 
.
รูปทรงเอกลักษณ์ของถ้วย 3 ขามีความน่าสนใจอย่างยิ่ง ฐานรองรับด้วย 3 ขาที่ทำให้ภาชนะนี้มีความมั่นคงและสามารถตั้งได้อย่างสมดุล
วัสดุดินเผาที่ใช้มักเป็นดินท้องถิ่นที่มีคุณภาพสูง ผ่านกระบวนการขึ้นรูปและเผาด้วยความชำนาญของช่างปั้นดินเผาเตาหลวง ซึ่งเป็นแหล่งเผาเครื่องปั้นดินเผาที่มีชื่อเสียงในประวัติศาสตร์ไทย
.
กรรมวิธีการผลิตถ้วย 3 ขาเตาหลวงเป็นงานฝีมือที่ต้องอาศัยความประณีตและความชำนาญเป็นอย่างสูง ช่างจะทำการขึ้นรูปด้วยแป้นหมุน ตกแต่งลวดลาย และเคลือบด้วยความใส่ใจทุกขั้นตอน สีสันมักเป็นโทนเขียว 
น้ำตาล 
หรือขาวครีม ซึ่งเป็นสีเอกลักษณ์ของเครื่องปั้นดินเผาสมัยโบราณ
.
ประโยชน์ใช้สอยของถ้วย 3 ขามีความหลากหลาย ทั้งใช้ในชีวิตประจำวัน พิธีกรรม และการค้า ชาวบ้านใช้เป็นภาชนะใส่อาหาร เก็บของ หรือใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา นักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดีมักพบถ้วยประเภทนี้ในแหล่งโบราณคดีต่าง ๆ และถือเป็นหลักฐานสำคัญในการศึกษาวัฒนธรรมการอยู่อาศัยของคนไทยสมัยก่อน
.
คุณค่าทางวัฒนธรรมของถ้วย 3 ขาเตาหลวงไม่เพียงแค่ความงดงามทางศิลปะ แต่ยังเป็นตัวแทนของภูมิปัญญาและความเจริญทางหัตถกรรมของคนไทย ปัจจุบันได้รับความสนใจจากนักสะสม นักวิชาการ และผู้ชื่นชอบศิลปวัฒนธรรม เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่าควรแก่การอนุรักษ์และเผยแพร่
