เมื่อครั้งสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จเยือนสาธารณรัฐอินโดนีเซีย
อย่างเป็นทางการ ระหว่างวันที่ 8 – 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503
พระสิริโฉมอันงดงามและพระราชจริยวัตรที่อ่อนโยน สง่างาม ได้สร้างความประทับใจอย่างหมดหัวใจแก่ชาวอินโดนีเซีย โดยเฉพาะเหล่าช่างเขียนลายบาติกบนเกาะชวาและบาหลี![]()
.
การเสด็จเยือนครั้งนั้นทั้งสองพระองค์เสด็จทอดพระเนตรสถานที่สำคัญมากมาย ตั้งแต่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรุงจาการ์ตา
เทวสถานปรัมบานันอันวิจิตร โบราณสถานบุโรพุทโธอันยิ่งใหญ่ สถานศึกษา พระราชวัง ไปจนถึงการชมการสาธิตศิลปะบาติก มรดกวัฒนธรรมที่อินโดนีเซียภาคภูมิใจอย่างยิ่ง ![]()
.
ความงดงามของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้กลายเป็นแรงบันดาลใจให้ช่างบาติกอินโดนีเซีย
สร้างสรรค์ลายผ้าใหม่เฉพาะพระองค์ เรียกว่า “ผ้าบาติกลายสิริกิติ์ (Sirikit)”
ชื่อลายนี้ได้รับการตีความโดยคุณมาเรีย วาโวรันตู ที่ปรึกษานิทรรศการ โดยอธิบายว่า
‘สิริ’ หมายถึง ‘ศรี’ หรือความงาม
‘กิติ’ หมายถึง การรวมกัน
เมื่อนำมารวมกันจึงหมายถึง “สิ่งงดงามมากมายที่รวมตัวกันเป็นหนึ่งเดียว เพื่อให้ความงดงามนั้นแข็งแกร่งยิ่งขึ้น” และความหมายนี้ยังสะท้อนความสัมพันธ์ของ 2 ชาติ ไทยและอินโดนีเซีย ที่งดงามและผสานกันแน่นแฟ้นเช่นเดียวกัน
.
ลวดลายบนผืนผ้า ความงามที่ซ่อนความหมายลึกซึ้ง
ผ้าบาติกลายสิริกิติ์
โดดเด่นด้วยลวดลายอันวิจิตรที่เปี่ยมด้วยสัญลักษณ์มงคล ช่างผู้ออกแบบได้เลือกสรรพรรณพฤกษาและธรรมชาติที่สะท้อนพระสิริโฉมและพระเกียรติคุณของพระองค์ รวมถึงความเชื่อของชาวอินโดนีเซีย เช่น
สามเหลี่ยมหน้าจั่ว – โครงสร้างหลักที่เต็มไปด้วยดอกไม้หลากหลายชนิด เปรียบเสมือนความอ่อนช้อยและความสง่างามที่มั่นคง
ใบเฟิร์น – สัญลักษณ์แห่งพลัง ความแข็งแกร่ง และการเติบโตไม่สิ้นสุด
ดอกกานพลู & ดอกกาแฟ – ดอกไม้หอมที่เชื่อว่าจะนำชีวิตที่ร่มเย็นและความเป็นอยู่ที่ดี
เมล็ดข้าว – บนพื้นหลังสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์และความรุ่งเรือง
ลายเกล็ดปลาและสีน้ำทะเล – ใช้เพื่อปกป้องคุ้มครองผู้สวมใส่ให้พ้นโรคภัย ตามความเชื่อท้องถิ่นของอินโดนีเซีย
ทุกองค์ประกอบถูกร้อยเรียงอย่างประณีต จนเกิดเป็นลวดลายที่ทั้งงดงาม มีความหมาย และสะท้อนความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นระหว่างสองแผ่นดินได้อย่างงดงามและลึกซึ้ง
.
ลายสิริกิติ์ ลวดลายแห่งน้ำใจและมิตรภาพ
ผ้าบาติกลายสิริกิติ์ถือว่าเป็น สัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม ที่ผสานพระบารมี ความงดงาม และความรู้สึกของมิตรภาพที่อบอุ่น เป็นผลงานที่เกิดจากความประทับใจของช่างอินโดนีเซีย ต่อพระสิริโฉมของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และสะท้อนถึงความผูกพันอันยาวนาน ระหว่างไทย
และอินโดนีเซีย
อย่างงดงามเหนือกาลเวลา




