ตุ๊กตางาช้าง 
เป็นเครื่องรางและของประดับสุดหรู ที่มีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิต ความเชื่อของชนชั้นสูงในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์
.
ตุ๊กตาที่ทำจากงาช้างนี้ ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงความงดงามและความสามารถของช่างฝีมือ 
แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์และความปรารถนาในการขอลูก โดยเฉพาะในกลุ่มสตรีชั้นสูงที่เชื่อว่าตุ๊กตางาช้างจะนำความสมหวังมาสู่ครอบครัว 
.
ในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ มีความเชื่อแพร่หลายเกี่ยวกับการใช้ตุ๊กตางาช้างเป็นเครื่องรางในการขอลูก 
โดยเฉพาะในกลุ่มสตรีที่มีบุตรยาก งาช้าง ถือเป็นวัตถุที่มีความศักดิ์สิทธิ์และเชื่อว่ามีพลังในการเสริมสิริมงคล ความบริสุทธิ์ และความอุดมสมบูรณ์ 
ชาวสยามในยุคนั้นเชื่อว่าเมื่อนำตุ๊กตาที่แกะสลักจากงาช้างมาไว้ในบ้าน หญิงที่ปรารถนาจะมีบุตรจะได้รับพรให้สมหวัง
.
นอกจากนี้ การมอบตุ๊กตางาช้างให้กับสตรีที่มีบุตรยากยังถือเป็นการแสดงความปรารถนาดีต่อครอบครัว 
และเป็นของขวัญที่เต็มไปด้วยความหมายมงคล ซึ่งเชื่อกันว่าช่วยเพิ่มโอกาสในการมีบุตร
.
ตุ๊กตางาช้าง มักถูกแกะสลักอย่างประณีต โดยมีรูปร่างของเด็กเล็กหรือเทพเด็ก เช่น พระกุมาร หรือ เทพกุมาร 
ซึ่งถือเป็นสัญลักษณ์แห่งความคุ้มครองและการเกิดใหม่ บางครั้งตุ๊กตาเหล่านี้จะถูกนำไปเข้าพิธีปลุกเสกโดยพระสงฆ์หรือหมอผี เพื่อเพิ่มความศักดิ์สิทธิ์และเสริมพลังในการขอบุตรให้แก่ผู้ที่ครอบครอง
.
ตุ๊กตางาช้าง ถูกแกะสลักอย่างละเอียดอ่อนจากงาช้างบริสุทธิ์ 
ซึ่งมีสีขาวนวลและมีความแข็งแรง งาช้างมักถูกถือว่าเป็นวัตถุมงคล เพราะเชื่อว่ามีอานุภาพในการปัดเป่าภัยร้ายและนำพาความโชคดี ตุ๊กตางาช้างในสมัยนั้นมีขนาดเล็ก พกพาได้สะดวก หรืออาจจะนำมาประดับบ้านตามความเชื่อในทางมงคล
.
นอกจากรูปร่างของเด็กเล็กแล้ว บางครั้งตุ๊กตาเหล่านี้จะถูกตกแต่งด้วยเสื้อผ้าหรูหราหรืออัญมณี 
เพื่อเพิ่มความงดงามและความสูงค่า ซึ่งทำให้เป็นของสะสมและเป็นสัญลักษณ์ของความมั่งคั่งในชนชั้นสูงในสมัยนั้น
.
ตุ๊กตางาช้าง เป็นหนึ่งในวัตถุที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตและความเชื่อของสังคมสยามในยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ทั้งในด้านความเชื่อเรื่องอำนาจวัตถุมงคลและการบูชาเพื่อความอุดมสมบูรณ์ การแกะสลักงาช้างยังเป็นงานฝีมือที่แสดงถึงความชำนาญของช่างไทยในอดีต ตุ๊กตางาช้างจึงกลายเป็นสมบัติทางศิลปะและมรดกวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า
.
งานหัตถกรรมจากงาช้าง เช่น ตุ๊กตางาช้าง เป็นตัวอย่างของความชำนาญในงานฝีมือไทยในสมัยโบราณ ปัจจุบันแม้ว่าการใช้งาช้างจะถูกจำกัดตามกฎหมายระหว่างประเทศ 
แต่ตุ๊กตางาช้างในอดีตยังคงเป็นมรดกที่มีคุณค่าและสร้างแรงบันดาลใจให้กับช่างฝีมือไทยในการสร้างสรรค์งานศิลปะที่ใช้วัตถุดิบอื่นที่ไม่ผิดกฎหมาย
