หมวกกุยเล้ย 
เป็นงานหัตถกรรมพื้นบ้านที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นของภาคใต้ โดยเฉพาะในจังหวัดพัทลุง สงขลา และนครศรีธรรมราช
.
มีประวัติความเป็นมายาวนานและสะท้อนถึงภูมิปัญญาท้องถิ่นในการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อม และการดำรงชีวิต คำว่า “กุยเล้ย” เป็นภาษาถิ่นใต้ มีความหมายว่า “งอ” หรือ “โค้ง” ซึ่งอธิบายลักษณะเด่นของหมวกที่มีปีกโค้งงอลงมา
.
วัสดุหลักในการทำหมวกกุยเล้ย คือ ใบจาก 
ซึ่งเป็นพืชที่พบได้ทั่วไปในพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคใต้ 
กระบวนการผลิตเริ่มจากการเลือกใบจากที่แก่เต็มที่ นำมาตากแห้ง จากนั้นนำมาจักเป็นเส้นบางๆ แล้วสานเป็นแผ่นกลม เย็บต่อกันเป็นชั้นๆ จนได้รูปทรงของหมวก ปีกหมวกจะถูกดัดให้โค้งงอลงมาเพื่อป้องกันแสงแดดและฝน การสานหมวกกุยเล้ยต้องอาศัยความชำนาญและความประณีตสูง ซึ่งเป็นทักษะที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน
.
หมวกกุยเล้ย มีประโยชน์หลากหลาย นอกจากจะใช้ป้องกันแดดและฝนแล้ว ยังช่วยระบายอากาศได้ดี เหมาะกับสภาพอากาศร้อนชื้นของภาคใต้ ในอดีต หมวกกุยเล้ยเป็นเครื่องแต่งกายที่บ่งบอกถึงสถานะทางสังคมและอาชีพของผู้สวมใส่ เช่น ชาวนา ชาวประมง หรือพ่อค้าแม่ค้าในตลาด
.
หมวกกุยเล้ย ได้รับการส่งเสริมให้เป็นสินค้า OTOP ที่สำคัญของหลายจังหวัดในภาคใต้ สะท้อนให้เห็นถึงการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ปัจจุบัน นอกจากจะเป็นที่นิยมในกลุ่มเกษตรกรและชาวประมงแล้ว หมวกกุยเล้ยยังได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติ ในฐานะของที่ระลึกที่มีเอกลักษณ์และสะท้อนวัฒนธรรมท้องถิ่นได้เป็นอย่างดี
.
การผลิตหมวกกุยเล้ย ในปัจจุบันมีการพัฒนารูปแบบให้หลากหลายมากขึ้น เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาด เช่น การทำหมวกขนาดจิ๋วสำหรับเป็นของที่ระลึก การประยุกต์ใช้สีสันและลวดลายใหม่ๆ หรือการผสมผสานกับวัสดุอื่นเพื่อเพิ่มความทนทาน อย่างไรก็ตาม ยังคงรักษาเอกลักษณ์ดั้งเดิมของหมวกกุยเล้ยไว้
.
การอนุรักษ์และส่งเสริมหมวกกุยเล้ยไม่เพียงแต่เป็นการรักษามรดกทางวัฒนธรรมเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างความยั่งยืนทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม เนื่องจากเป็นการใช้ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นอย่างคุ้มค่า และผลิตภัณฑ์ที่ได้สามารถย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ สอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy)
ที่กำลังได้รับความสนใจในปัจจุบัน
