“บาการ์คานี” ขนมรสหวานกับตำนานรสขมแห่งโมกุล

ถ้าพูดถึงตำนานรักจากจักรวรรดิโมกุลแล้ว เราอาจจะนึกไปถึงความรักของชาห์จาฮานที่มีต่อมุมตัซ มาฮาล อันเป็นตำนานรักที่ก่อให้เกิดสิ่งมหัศจรรย์ของโลกอย่างทัชมาฮาลขึ้นมา นั่นก็เป็นเรื่องของสถานที่ แล้วเรื่องของอาหารในสำรับอาหารโมกุลมีตำนานรักแบบนั้นบ้างไหม? ก็ต้องบอกว่ามีเหมือนกัน ดังที่ปรากฏในขนมนาม “บาการ์คานี” โรตีรสหวานที่เรื่องราวตำนานนั้นไม่ได้หวานเหมือนดังรสขนม

กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ณ เมืองจิตตะกอง ภายใต้การปกครองของ “ศรีรัช อุดดอลา” นาวาบแห่งเบงกอล มีขุนพลผู้หนึ่งนาม “บาการ์” (Mirza Agha Baqer – ขอเรียกว่าบาการ์ให้เข้ากับชื่อขนม) ซึ่งเป็นขุนพลผู้ทำงานให้กับรัฐ บาการ์ตกหลุมรักนางระบำคนหนึ่งนาม “คานี” ทว่าคนที่ตกหลุมรักในนางระบำคนนี้ไม่ได้มีแค่เขาคนเดียว หากแต่ยังมี “เซนูล” ผู้บัญชาการป้อมปราการอีกคนหนึ่งที่หลงรักคานีเหมือนกัน

อย่างไรก็ดี คานีไม่ได้รักเซนูลตอบ เขาก็เลยพยายามที่จะฉุดทำร้ายคานี แต่บาการ์มาช่วยไว้ เซนูลที่แพ้การดวลดาบกับบาการ์จึงหนีไปแล้วให้ลูกน้องของตนไปบอกพ่อว่าตนเองถูกบาการ์สังหารตาย ทำให้พ่อของเซนูลซึ่งเป็นวาซีร์ จับบาการ์ขังไว้ในกรงเสือเพื่อแก้แค้นให้ลูกชาย(ที่ตายหลอก ๆ) ทว่าบาการ์กลับสังหารเสือทิ้งหมด และความลับที่ว่าเซนูลแกล้งตายก็ถูกเปิดเผย เซนูลไปลักพาตัวคานีเพื่อที่จะหนีลงใต้ แต่บาการ์ที่ออกมาจากกรงเสือก็ไล่ตามไป ทว่าคานีกลับถูกลูกหลงโดนเซนูลสังหารโดยไม่ได้ตั้งใจ (บางฉบับก็ว่าคานีไม่ได้ตายแต่บาการ์ไล่ตามไม่ทันจนคลาดกันและไม่ได้พบกันอีกเลย) บาการ์เสียใจให้กับการจากไปของคานีมาก จึงได้นำชื่อของคานีมาตั้งชื่อเป็นขนมอย่างหนึ่งที่เขาโปรดปราน(บ้างก็ว่าเป็นขนมที่เขาคิดค้น) โดยเรียกมันว่า “บาการ์คานี” ซึ่งบาการ์มาจากชื่อของเขา และคานีมาจากชื่อของเธอ อยู่คู่กันในสำรับขนมนี้เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

ว่าด้วยตามประวัติศาสตร์ ฮะกิมราห์มาน นักเขียนชาวเบงกอลช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ให้ข้อมูลว่าในช่วงที่กรุงธากาตกเป็นของบริติชราชก็มีขนมชิ้นนี้อยู่ในกรุงธากาแล้ว โดยร้านบาการ์คานีร้านแรกตั้งอยู่ใกล้กับป้อมลาลบาฆ

ซึ่งก็อาจจะเป็นไปได้ว่าขนมดังกล่าวอาจจะมีมาก่อนการปกครองของบริติชราช และอาจจะมีมานานและเดินทางไกลจากเปอร์เซียมาพร้อมกับจักรวรรดิโมกุล ก่อนที่จะเกิดพัฒนาการมาเป็นอาหารหวาน โดยน่าจะมีต้นกำเนิดอยู่ทางตอนใต้ของกรุงธากาในเขต “บาการ์กันจ์” (ปัจจุบันคือบาริซาร์) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่บาการ์เคยปกครองอยู่ ตลอดจนเป็นอดีตย่านการค้าขนาดใหญ่ของบังคลาเทศที่น่าจะเป็นศูนย์กลางที่ส่งออกบาการ์คานีให้เป็นที่รู้จักในหลากหลายพื้นที่ด้วยผ่านเหล่าพ่อค้าด้วย ทำให้เราพบเห็นเมนูโรตีหวานนี้ตั้งแต่ในบังคลาเทศ, อินเดีย, ไปจนถึงปากีสถาน
#จานโปรด#บังคลาเทศ