ไทยากิ ทำไมถึงต้องเป็นรูปปลา?

ขนมหอม ๆ รูปปลาสอดไส้ถั่วแดงกวนและไส้อื่น ๆ นี้ นับว่าเป็นอีกหนึ่งขนมญี่ปุ่นที่ใครหลาย ๆ คนอาจจะคุ้นตาเป็นอย่างดี แต่ทำไมถึงต้องเป็นรูปปลา? และเป็นรูปปลามาตั้งแต่แรกเลยหรือเปล่านะ?
.
เรื่องราวของไทยากิ เล่ากันว่าแท้จริงแล้วเป็นอาหารที่พัฒนามาจากขนมอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นในยุคเอโดะอย่าง “อิมากาวะยากิ” หรือในเวอร์ชั่นไต้หวันจะเรียกว่าเชอหลุนปิ่ง หรือที่ในไทยเรียกลำลองว่าขนมดาวเสาร์ ซึ่งมีลักษณะเป็นขนมกลม ๆ สองฝาประกบกัน สอดใส่ด้วยถั่วแดงกวน หรือไส้อื่น ๆ ตามแต่คนทำจะจินตนาการ ก่อนที่จะเริ่มมีการประยุกต์ปรับเปลี่ยนรูปร่างแยกออกมาเป็นไทยากิที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน
.
จะขอเล่าถึงปลาที่เป็นต้นแบบของไทยากิสักหน่อย ปลานี้ถูกเรียกว่า “ไท” ซึ่งเป็นปลาในวงศ์ปลาจานอย่างหนึ่ง โดยเป็นปลาที่มีค่ามาก ถูกใช้เป็นของขวัญในสมัยของโชกุนโทคุกาวะ อิเอยาสุ ความสำคัญของปลาไท ทำให้ถูกนำเอามาเป็นต้นแบบในการรังสรรค์ไทยากิขึ้นมาในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 โดยชายผู้หนึ่งนาม เซจิโร่ คันเบย์ ซึ่งเป็นพ่อค้าขายอิมากาวะยากิ แต่ก็ขายไม่ดีนักจึงหยิบเอารูปแบบของปลาไทมาเป็นแม่พิมพ์ในการสร้างไทยากิขึ้นมาจากอิมากาวะยากิ ไม่มีเหตุผลชัดเจนนักว่าทำไมเซจิโร่ถึงเลือกปลาชนิดนี้ แต่ก็ตีความกันไปต่าง ๆ นานา บ้างก็ว่าเพราะปลาไทเป็นสัญลักษณ์นำโชค บ้างก็ว่าเป็นเพียงการเลียนแบบให้คนธรรมดา ๆ ก็สามารถกินปลาไท(ปลอม ๆ) สุดหรูได้เหมือนกัน
.
ไทยากิได้รับการเผยแพร่ออกไปทั่วในช่วงที่ญี่ปุ่นเข้ายึดครองประเทศต่าง ๆ ในช่วงสงครามโลกเหมือนกับอาหารหลายอย่าง ๆ ซึ่งเหล่าประเทศที่รับไปมากก็อย่างเช่นเกาหลีและไตหวัน โดยในปัจจุบันนี้ไทยากิก็ได้มีพัฒนาการมากมายไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของไส้ ไปจนถึงการดัดแปลงเป็นเมนูอื่นเช่นเอาไปเป็นโคนสำหรับใส่ไอศกรีมซอฟต์เสิร์ฟ เป็นต้น เรื่องราวของไทยากินับว่าเป็นอีกหนึ่งเรื่องราวของอาหารธรรมดา ๆ ที่เปลี่ยนแปลงรูปร่างเพื่อให้ได้รับความนิยมจนกลายเป็นอีกเมนูหนึ่งที่อยู่คู่วัฒนธรรมการกินสืบมา
.
อ้างอิง
https://tokyotreat.com/blog/history-of-taiyaki
https://taiyakinyc.com/culture