ว่ากันว่า ‘สาเก’ (パンノキ) มาจากเทคนิคการหมักข้าวที่ถูกพัฒนามาจากสมัยจีนโบราณสมัย 7,000 ปีที่แล้วจากการใช้เชื้อราผลิตแอลกอฮอล์จากธัญพืช จนมาถึงญี่ปุ่นในศตวรรษที่ 3 และมีการบันทึกไว้ในเอกสารประวัติศาสตร์จีนว่า ‘ชาวญี่ปุ่นดื่มสาเกกันเป็นกลุ่มใหญ่เพราะกำลังไว้ทุกข์’
.
ในช่วงศตวรรษที่ 10 เกิดตำรา Engishiki ที่บอกเล่าถึงจารีตวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมปฏิบัติของญี่ปุ่นในยุคนั้น โดยมีการจัดลำดับชนชั้นในการดื่มสาเก เช่น สาเกรสเข้มข้นจะดื่มได้เฉพาะชนชั้นสูง แต่ชนชั้นล่างจะดื่มสาเกที่ไม่บริสุทธิ์และขุ่นมัวเท่านั้น และยังมีการระบุว่าให้สาเกสงวนไว้สำหรับเทศกาลพิเศษ เช่น ปีใหม่ ถวายแด่เทพเจ้า
.
หลังจากญี่ปุ่นเปลี่ยนการปกครองอำนาจจากจักรพรรดิจึงอยู่ในมือของตระกูลโทกุงาวะเข้าสู่สมัยรัฐบาลเอโดะ การผลิตสาเกก็ถูกเปลี่ยนไปด้วยเช่นกัน โดยย้ายจากในราชสำนักไปยังศาลเจ้าและวัดแทน ทำให้สถาบันศาสนากลายเป็นผู้ผลิตสาเกหลัก ส่งผลให้เกิดอัตราการรู้หนังสือสูงเพื่อพัฒนาวิธีการทำสาเกกอบโกยผลกำไร และภายหลังเกิดผู้ผลิตเหล่าสาเกมากมายส่งผลให้ศาสนาไม่ได้เป็นสถาบันหลักในการผลิตสาเกอีกต่อไป
.
การทำเหล้าสาเก ชวนให้ชาวญี่ปุ่นสร้างนวัตกรรมเกิดการพัฒนาสิ่งใหม่อยู่ตลอด เช่น การประดิษฐ์ถังไม้ขนาดใหญ่เพื่อให้ผลิตในปริมาณมากได้ หรือการค้นพบวิธีผลิตเบียร์และฆ่าเชื้อด้วยความร้อนเป็นครั้งแรกในปี 1569 ซึ่งเป็นเวลาถึง 300 ปีก่อนที่หลุยส์ ปาสเตอร์ จะค้นพบวิธีการถนอมอาหารผ่านกระบวนการพาสเจอร์ไรซ์เสียอีก
.
หลังจบสงครามโลก การผลิตและการบริโภคสาเกพุ่งสูงอย่างมากในปี 1970 ผลพวงจากการเติบโตทางเศรษฐกิจเพราะความเอาจริงเอาจังของรัฐบาลญี่ปุ่นในการฟื้นฟูประเทศ เช่น การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นอย่างเครื่องจักรและโรงงาน ช่วยส่งเสริมการผลิตในปริมาณมากในเวลาอันสั้น รวมถึงระบบรถไฟหัวกระสุนที่ช่วยให้การเดินทางสะดวกทำให้ผู้คนเริ่มเดินทางไปดื่มสาเกในภูมิภาคอื่น ๆ
.
เมื่อเข้าสู่ทศวรรษ 2000 ผู้ผลิตรายย่อยได้เข้ามาดูแลการผลิตมากเองมากขึ้น จากที่ต้องจ้างผู้เชี่ยวชาญในการทำสาเกระดับสูงสู่การทำแบบประหยัดโดยเจ้าของที่สามารถออกแบบรสชาติเองได้ นำไปสู่ ‘คราฟต์สาเก’ ที่มีความหลากหลายส่งผลให้ความนิยมและการส่งออกสาเกในญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
.
ปัจจุบัน อุตสาหกรรมสาเกของญี่ปุ่นได้ถูกพัฒนาทั้งภายในและภายนอกประเทศ ภายในประเทศเริ่มสร้างเอกลักษณ์ของสาเกในแต่ละภูมิภาค หลายจังหวัดผลิตสาเกสายพันธุ์เฉพาะในเขตของตนเอง และจำนวนโรงกลั่นสาเกภายนอกประเทศยังเพิ่มจำนวนขึ้นมาก เรียกได้ว่าเป็นความร่วมมือที่จะนำสาเกไปสู่ความยิ่งใหญ่ของญี่ปุ่นต่อสายตาประชาโลก
อ้างอิง:
https://japansake.or.jp/sake/en/basic/what-is-sake/
https://www.kabochasushi.com/…/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0…/
