นี่ก็เข้าสู่ช่วงเดือนส่งท้ายปีเก่าแล้ว นับว่าเป็นอีกหนึ่งคราที่กาลเวลาเวียนผ่านมาบรรจบครบปี แน่นอนว่าในช่วงสิ้นปี แต่ละคนก็อาจจะมีกิจกรรมที่แตกต่างกันไป ซึ่งสำหรับสายบุญก็อาจจะไปสวดมนต์ข้ามปีกัน แต่ทั้งนี้เรื่องราวเทศกาลส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ของสายบุญนี้ ในอดีตมันมีมากกว่าแค่การสวดมนต์ข้ามปี หากแต่ยังมีกิจกรรมทำบุญอื่น ๆ อีกด้วย อย่างเช่นในทางภาคเหนือของไทยเราก็มีธรรมเนียมที่เรียกว่า “จุ๊ธาตุ” สืบต่อกันมา
“จุ๊ธาตุ” หรือ “ชุธาตุ” ก็คือการไปไหว้พระธาตุต่าง ๆ ซึ่งเป็นธรรมเนียมที่มีมาในล้านนาอย่างยาวนาน ซึ่งจะเลือกเดินทางไปชุธาตุประจำปีเกิดของตนเพื่อเสริมสิริมงคลในปีใหม่ที่จะมาถึงนี้ ซึ่งกล่าวกันว่าการเกิดขึ้นมาของธรรมเนียมชุธาตุเป็นการเกิดขึ้นมาเพื่อให้ชาวพุทธล้านนาได้ระลึกถึงพระพุทธผ่านพระบรมสารีริกธาตุที่สถิตตามสถานที่ต่าง ๆ ในล้านนาตามที่มีเนื้อหาเล่าไว้ในตำนานพระเจ้าเลียบโลกด้วย
ตามความเชื่อแล้ว ทุกคนมีพระธาตุประจำปีเกิดของตนเองกันทั้งสิ้น โดยเชื่อว่าก่อนที่มนุษย์จะมาเกิดในครรภ์มารดานั้น ดวงจิตเคยไปผูกอยู่กับต้นไม้ที่มีภูติผีเทวาอารักษ์และสรรพสัตว์ดูแล แต่ด้วยความที่เป็นมนุษย์จะฝากดวงจิตไว้กับอมนุษย์นั้นไม่เหมาะ ดวงจิตนั้นจึงลาจากต้นไม้ไปสถิตยังพระธาตุองค์ต่าง ๆ ก่อนที่มนุษย์จะเกิดมา พอมนุษย์จะเกิด ดวงจิตนั้นจะไปอยู่ที่กระหม่อมของบิดาก่อนเคลื่อนลงสู่ครรภ์มารดา และเมื่อมนุษย์ตายไปดวงจิตก็จะย้อนกลับมายังพระธาตุ ซึ่งการไปสถิตแต่ละที่นี้ก็ขึ้นอยู่กับสัตว์ประจำนักษัตรจะพาไป
พระธาตุประจำปีเกิดส่วนใหญ่จะอยู่ในพื้นที่ของภาคเหนือหรือล้านนา ไปจนถึงอีสานตอนบนหรือล้านช้าง อีกทั้งบางปีนักษัตรก็มีพระธาตุประจำปีอยู่นอกประเทศไทยด้วยเหมือนกัน โดยพระธาตุประจำปีต่าง ๆ มีดังนี้
ปีชวด – พระธาตุศรีจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่
ปีฉลู – พระธาตุลำปางหลวง จังหวัดลำปาง
ปีขาล – พระธาตุช่อแฮ จังหวัดแพร่
ปีเถาะ – พระธาตุแช่แห้ง จังหวัดน่าน
ปีมะโรง – วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร จังหวัดเชียงใหม่
ปีมะเส็ง – พุทธคยา ประเทศอินเดีย / วัดเจดีย์เจ็ดยอด จังหวัดเชียงใหม่
ปีมะเมีย – พระเจดีย์ชเวดากอง ประเทศพม่า / วัดพระบรมธาตุ จังหวัดตาก
ปีมะแม – พระบรมธาตุดอยสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่
ปีวอก – พระธาตุพนม จังหวัดนครพนม
ปีระกา – พระธาตุหริภุญชัย จังหวัดลำพูน
ปีจอ – พระเกศแก้วจุฬามณี สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ /พระธาตุอินทร์แขวน ประเทศพม่า / วัดเกตการาม จังหวัดเชียงใหม่
ปีกุน – พระธาตุอยตุง จังหวัดเชียงราย
ซึ่งแต่ละพระธาตุอยู่ที่ไหน มีอะไรน่าไปเยือน และมีตำนานประวัติความเป็นมาอย่างไร สุดโปรดจะนำมาเล่าให้อ่านตลอดทั้งเดือนนี้ไปจนถึงสิ้นปีกัน
.
