ถือศีลกินผัก จากความเชื่อท้องถิ่นสู่เทศกาลระดับชาติของภูเก็ต

เข้าช่วงช่วงครึ่งหลังของเดือนตุลาคมทีไร แน่นอนว่าก็มีงานใหญ่อีกงานหนึ่งของชาวไทยเชื้อสายจีนที่มีความนิยมอย่างแพร่หลายในไทยอยู่มากอย่างเทศกาล “กินเจ” เทศกาลที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจมหาศาลให้กับทั้งไทยและประเทศอื่น ๆ ที่มีวัฒนธรรมเทศกาลกินเจกัน ถ้าพูดถึงสถานที่ที่จัดงานกินเจอย่างยิ่งใหญ่ในประเทศไทย แน่นอนว่าเราก็คงต้องนึกถึงที่ “ภูเก็ต” กันแน่ ๆ

เทศกาลกินเจ ว่ากินตามตรงแล้วไม่ใช้เทศกาลที่มีการเฉลิมฉลองอะไรใหญ่โตในจีนแผ่นดินใหญ่ ณ ปัจจุบัน หากแต่ยังคงหลงเหลือร่องรอยอยู่ผ่านกลุ่มชาวจีนโพ้นทะเลทั้งในไทย มาเลเซีย ไปจนถึงสิงคโปร์ เท่านั้นเอง อ้าวแล้วประเพณีมีความเป็นมาอย่างไรกันล่ะ เรื่องนี้จะขอย้อนไปถึงเรื่องราวที่เล่ากันในภูเก็ตว่าในอดีตมีคณะงิ้วคณะหนึ่งเดินทางเข้ามาในภูเก็ตราวปี 2370 ทว่ากลับติดโรคระบาด (ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นมาลาเรีย) จึงได้ประกอบพิธีถือศีลกินผักกันเพื่อเป็นการบำเพ็ญเพียรสร้างบุญภาวนาให้ปกป้องตนเองจากโรคร้าย ซึ่งก็รอดกันมาได้ทำให้ความศรัทธาต่อการถือศีลกินผักนี้ทวีขึ้นและได้รับความนิยมไปทั่ว

หนึ่งจุดเด่นที่ทำให้เทศกาลถือศีลกินผักของที่ภูเก็ตโด่งดังก็คงจะเกี่ยวข้องกับส่วนของพิธีกรรมที่เรียกว่าอิ้วเก้ง หรือแห่พระรอบเมือง ที่ซึ่งมีขบวนแห่ม้าทรง หรือคนทรงเจ้าที่แสดงอิทธิฤทธิ์อภินิหารต่าง ๆ อย่างเอาอาวุธแหลมทิ่มแทงทะลแก้มเดินแห่ไปมา สร้างภาพน่าหวาดเสียวและตกตะลึงต่อความศรัทธาของผู้คนได้เหมือนกัน ซึ่งในส่วนนี้เชื่อกันว่าม้าทรงเหล่านี้เป็นผู้รับความเจ็บปวดหรือก็คือเคราะห์กรรมแทนผู้อื่นเพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์ให้ผู้อื่นนี่เอง นอกจากนี้ยังมีพิธีกรรมอื่น ๆ อีกไม่ว่าจะเป็นการลุยไฟ จุดประทัด ฯลฯ

สำหรับเทศกาลกินเจในปีนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 21 ถึงวันที่ 29 ตุลาคม 2568 สำหรับผู้ใดที่สนใจก็สามารถเดินทางไปเยี่ยมชมได้ โดยที่ภูเก็ตนี้มีศาลเจ้าหลายสิบแห่งเลยที่ร่วมสืบทอดจัดประเพณี จะสายบุญหรือสายกิน ภูเก็ตในเดือนนี้นับว่าเป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่น่าไปเยือนอีกสักครา