สมัยเรียนประวัติศาสตร์เมื่อครั้งยังประถม ชื่อของเครื่องสังคโลกและเตาทุเรียงคงเป็นอีกชื่อที่เราอาจจะได้ยินกันบ่อยในเวลาที่เรียนเกี่ยวกับประวัติศาสตร์สุโขทัย โดยในประวัติศาสตร์นั้นเครื่องสังคโลกนับว่าเป็นอีกหนึ่งผลิตภัณฑ์ชั้นเยี่ยมของสุโขทัยที่ส่งออกไกลไปในเมืองต่าง ๆ ของภูมิภาคนี้ด้วย
การผลิตเครื่องคโลกนั้น ในเมื่อเป็นงานเครื่องปั้นดินเผา ทำให้เตานับว่าเป็นอีกหนึ่งสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เครื่องสังคโลกมีคุณภาพได้ โดยเตาเผาสังคโลกมีชื่อเรียกว่าเตาทุเรียง โดยที่มาของชื่อนี้เล่าว่ามาจากภาษามอญโบราณ ซึ่งทุเรียงแปลว่าจาน แต่ก็มีบางแหล่งที่สันนิษฐานไปว่าทุเรียงก็หมายถึงทุเรียนนี่แหละ เพราะเตาเผาหน้าตาเหมือนทุเรียนไป ซึ่งเครื่องสังคโลกนี้มีปรากฎในบันทึกทางประวัติศาสตร์ไกลถึงญี่ปุ่นเลยทีเดียว
ลักษณะโดยทั่วไปของเตาทุเรียงจะเป็นเตาเผาแบบอิฐรูปยาวรีคล้ายประทุนเรือหรือประทุนเกวียน จะแบ่งส่วนออกเป็น 3 ส่วนคือส่วนที่จุดไฟ ส่วนที่วางเครื่องปั้นดินเผา และส่วนปล่องไฟ นอกจากนี้ยังมีเตารูปแบบอื่น ๆ อีกอย่างเตาประทุนนืั้จะให้ความร้อนไหลผ่านแนวนอนให้ความร้อนดี และเหมาะกับเครื่องเคลือบเนื้อแกร่ง ผิดกับเตาเผาแบบอิฐที่เน้นเผาเครื่องใช้สอยธรรมดา ๆ ทั่วไป
ในไทยเราพบเตาทุเรียงอยู่หลายที่ในลุ่มแม่น้ำยม เช่นที่ป่ายาง หรือที่เกาะน้อย ไปจนถึงเตาทุเรียงในเขตเมืองเก่าก็มีเหมือนกัน โดยในเมืองเก่าสุโขทัยพบใกล้ ๆ กับวัดพระพายหลวงซึ่งมีการค้นพบทั้งเตาเผาและเศษเครื่องสังคโลกอยู่ในนั้น มีเตาสังคโลกที่ค้นพบอยู่ราว ๆ เกือบ 50 เตา แต่ถ้าพูดถึงแหล่งเตาทุเรียงที่มีเตาเยอะ ๆ ก็ต้องเป็นที่เกาะน้อยซึ่งพบเป็นร้อยเตาทั้งบนดินและใต้ดิน ตลอดจนเป็นที่ตั้งของศูนย์ศึกษาและอนุรักษ์เตาสังคโลกด้วย
.
#ที่โปรดepisodeเที่ยวกัน#ประวัติศาสตร์#สุโขทัย#เครื่องปั้นดินเผา#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
