เคยไหม? ไปเที่ยววัด เห็นเจดีย์สวย ๆ แต่พอมีคนถามว่า “เจดีย์ทรงอะไร?” กลับตอบไม่ได้
นี่คือจุดเริ่มต้นของ “ต่อไทย” ผลงานของ ผศ.นภัส ขวัญเมือง อาจารย์สาขาวิชาสถาปัตยกรรมไทย คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่อยากให้เด็ก ๆ รู้จักสถาปัตยกรรมไทยตั้งแต่ยังเล็ก ผ่านวิธีที่ง่ายที่สุดอย่าง “การเล่น”
.
ไอเดียนี้เริ่มจากการสอนนิสิตสถาปัตย์ แล้วพบว่าเด็กบางคนแทบไม่มีพื้นฐานเรื่องสถาปัตยกรรมไทยตั้งแต่เด็ก อาจารย์นภัสจึงลองทำของเล่นกระดาษง่าย ๆ ไว้สอนลูกที่บ้าน ก่อนพัฒนาต่อยอดร่วมกับอาจารย์จากคณะครุศาสตร์อีก 3 คน จนกลายเป็น “ต่อไทย” ตัวต่อรูปทรงเจดีย์ไทย ที่เด็กสามารถประกอบขึ้นมาเองได้
.
หน้าตาอาจชวนให้นึกถึง LEGO แต่สิ่งที่ “ต่อไทย” ใส่เพิ่มเข้ามาคือ เรื่องราวและความรู้ เพราะแต่ละรูปทรงเชื่อมโยงกับเจดีย์จริงในประเทศไทย เด็ก ๆ จึงไม่ได้แค่ต่อเล่น แต่ยังได้เรียนรู้ว่าเจดีย์รูปนี้เรียกว่าอะไร และอยู่ที่ไหน
.
นอกจากตัวต่อ ยังมี การ์ดเกมเจดีย์รูปทรงต่าง ๆ และแม่แบบสำหรับวาดเจดีย์ เพื่อให้การเรียนรู้ไม่ได้จบแค่ตอนเล่นเสร็จ
ผลงาน TORTHAI ได้รับรางวัล Creative Education Award ในหมวดรางวัลพลังสร้างสรรค์เพื่อสังคม (Creative Social Impact Awards) เป็นผลงานออกแบบสื่อการเรียนรู้ด้านสถาปัตยกรรมไทย โดยนำรูปแบบ สัดส่วน และองค์ประกอบของเจดีย์ นำมาถ่ายทอดผ่านกระบวนการเรียนรู้ด้วยการลงมือประกอบชิ้นส่วน ใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบเจดีย์ในรูปแบบของตนเอง เชื่อมโยงกับฐานข้อมูลดิจิทัล และสร้างประสบการณ์การเรียนรู้แบบ C3F (Creative+Fun/Find/Focus)แนวคิดของอาจารย์นภัสแบ่งการเรียนรู้เป็น 3 ขั้นง่าย ๆ
.
FUN → FIND → FOCUS
เด็กเล็กเริ่มจาก “สนุก” กับสีสันและการต่อ จากนั้นจึง “ค้นหา” ว่าสิ่งที่กำลังเล่นคืออะไร
และเมื่อโตขึ้นก็สามารถ “ลงลึก” ไปถึงเรื่องสถาปัตยกรรมไทยได้มากขึ้น
ปัจจุบัน “ต่อไทย” ถูกนำไปใช้กับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3–4 ของโรงเรียนสาธิตจุฬาฯ แล้ว และผลตอบรับก็น่าสนใจ เพราะเมื่อเด็กเห็นตัวต่อสีสันสดใส สิ่งแรกที่เกิดขึ้นคือ “นี่คืออะไร? เล่นยังไง?”
.
คำถามเล็ก ๆ นี่เอง กลายเป็นประตูให้ครูสอดแทรกเรื่องราวของเจดีย์ไทยระหว่างการเล่นได้ เพราะเป้าหมายของ “ต่อไทย” ไม่ได้อยากสร้างเด็กให้กลายเป็นสถาปนิกไทยทุกคน แต่อยากให้ คนไทยทุกอาชีพมีความรู้และความคุ้นเคยกับสถาปัตยกรรมไทย
.
อาจารย์นภัสมองว่า การเรียนรู้เรื่องนาฏศิลป์และดนตรีไทยถูกปลูกฝังตั้งแต่ระดับประถม แต่ สถาปัตยกรรมไทยกลับเหมือนขาดช่วงไปจนถึงระดับมหาวิทยาลัย
.
“ต่อไทย” จึงเป็นเหมือนจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ ที่อยากเติมช่องว่างนี้ ด้วยการพาเด็ก ๆ รู้จัก “เจดีย์” ผ่านการเล่น ก่อนค่อย ๆ ต่อยอดความรู้เมื่อเติบโตขึ้น
เรียบเรียงโดย เพจสุดโปรด by Bangkok Bank
