วัดเครือวัลย์: อุโบสถชาดก 500 ชาติ แห่งเดียวในกรุงเทพ

“…แต่วัดเครือวัลใหม่อำไพพาน หนีบุราณแปลกเพื่อนไม่เหมือนใคร

เขียนชาดกยกเรื่องโพธิสัตว์ ทอดประทัดตีตารางสว่างไสว

เปนห้องห้องช่องละชาติออกดาษไป นับชาติได้ห้าร้อยสิบชาติตรา…”

-นายมีมหาดเล็ก, กลอนเพลงยาวสรรเสริญพระเกียรติ

.

ชื่อของ “วัดเครือวัลย์” ถ้าใครเป็นลูกหลานหรือมีญาติเป็นทหารเรือก็คงจะนึกถึงวัดนี้ในฐานะของที่ตั้งฌาปนสถานกองทัพเรือในกรุงเทพที่ทางกองทัพเรือเช่าไว้เป็นสวัสดิการของทหารเรือในสังกัด แต่จริง ๆ แล้ววัดเล็ก ๆ ข้างกองทัพเรือแห่งนี้ก็นับว่าเป็นอีกหนึ่งวัดที่เรียกได้ว่า “ไม่เหมือนที่ไหน” ด้วย

.

ประวัติการจัดตั้งวัดเครือวัลย์นั้นมีข้อมูลอยู่ 2 ชุดที่แตกต่างกันไป ข้อมูลที่หนึ่งเชื่อว่าปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่โดยเจ้าพระยาอภัยภูธร (น้อย บุณยรัตพันธุ์) ในขณะที่อีกข้อมูลหนึ่งระบุว่าเจ้าจอมเครือวัลย์ผู้เป็นบุตรีของเจ้าพระยาอภัยภูธรเป็นผู้ปฏิสังขรณ์ใหม่ แต่ทั้งนี้วัดแห่งนี้ก็เป็นวัดประจำตระกูลบุณยรัตพันธุ์ ที่เราเคยกล่าวถึงไปในโพสต์น้ำพริกนครบาลนั่นเอง

.

วัดแห่งนี้สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่มีการสร้างวัดขึ้นมาจำนวนมากสมดังคำกล่าวที่ว่าในรัชกาลนี้ใครสร้างวัดจะเป็นที่โปรดปราน ซึ่งวัดเครือวัลย์สร้างขึ้นเป็นส่วนผสมระหว่างงานแบบไทยประเพณีกับงานแบบพระราชนิยมในรัชกาลที่ 3 คือมีตัวพระอุโบสถเสาทึบค้ำชายคาอยู่รอบพระอุโบสถ แบบพระราชนิยมทว่าเครื่องลำยองนั้นกลับมีช่อฟ้าใบระกาหางหงส์แบบงานไทยประเพณีประกอบอยู่

.

ภายในอุโบสถวัดเครือวัลย์นับว่าเป็นอุโบสถที่แปลกตาและไม่เหมือนที่ใด โดยประดิษฐานพระประธานปางห้ามญาติยืนอยู่บนฐาน ซึ่งพบเห็นได้น้อย และในกรุงเทพน่าจะมีอยู่ที่เดียว ส่วนจิตรกรรมฝาผนังวาดเป็นชาดก 500 กว่าพระชาติ กั้นห้องด้วยเส้นตารางแปลกตากว่าที่ใด ซึ่งการเขียนจิตรกรรมฝาผนังเป็นชาดกมากขนาดนี้ก็มีแค่ที่พระอุโบสถวัดเครือวัลย์แห่งเดียวเท่านั้นด้วย ซึ่งก็ระบุว่าพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าทรงมีพระราชศรัทธาพระราชทานเงินให้ช่างที่เขียนชาดกแต่ละช่อง ช่องละ 1 บาทเลยทีเดียว (ในสมัยดังกล่าวซื้อข้าวสารได้เป็นถัง)