ทุกวันนี้เวลาเราได้ยินคำว่า “กำมะลอ” 
หลายคนคงนึกถึงความหมายว่า “ปลอม เทียม เก๊” อย่างเช่น “เศรษฐีกำมะลอ” แต่รู้หรือไม่ว่า คำนี้จริง ๆ แล้วมีรากเหง้ามาจากงานศิลปกรรมไทยเก่าแก่ที่เรียกว่า “ลายกำมะลอ”
.
ลายกำมะลอ คืออะไร ?
ศิลปกรรมชิ้นนี้จัดอยู่ใน งานช่างรัก หนึ่งใน งานช่างสิบหมู่ อันทรงคุณค่าของไทย ลายกำมะลอมักถูกอธิบายว่าเป็น “การเขียนลวดลายทองแทนลายรดน้ำ และเขียนสีแทนพื้นหลังสีดำ” คล้ายทำให้ดูเหมือนจริง แต่ไม่ใช่ของจริงทั้งหมด 
.
อย่างไรก็ตาม ในเชิงศิลป์แล้ว ลายกำมะลอเกิดจากการ ผสมผสาน 2 เทคนิค ได้แก่
ลายรดน้ำ ที่ใช้การลงรักปิดทองบนพื้นดำ
การเขียนสี โดยนำสีฝุ่นมาผสมกับรักน้ำใสหรือรักบริสุทธิ์
ผลลัพธ์ที่ได้ก็คือความงามที่ “ดูจริง” และ “มีสีสัน” กว่าลายรดน้ำเพียว ๆ 
.
ต้นกำเนิดจากอยุธยา สู่ความเป็นไทยแท้ในรัตนโกสินทร์
เชื่อกันว่าลายกำมะลอเริ่มทำมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา 
เพราะไทยมีการค้ากับญี่ปุ่นและจีน ลวดลายที่พบส่วนใหญ่จึงเป็นอิทธิพลแบบญี่ปุ่นและจีนมากกว่าความเป็นไทยแท้ 
.
แต่เมื่อเข้าสู่สมัยรัตนโกสินทร์ ศิลปินไทยก็เริ่ม พัฒนาและสร้างเอกลักษณ์ ให้ลายกำมะลอเป็นแบบไทยแท้ ขจัดความเป็นจีนออกไป และยืนหยัดในฐานะศิลปกรรมที่สะท้อนรสนิยมแบบสยาม 
.
ลายกำมะลอมักทำต่อเนื่องจากลายรดน้ำ เช่น เมื่อลงลายทองเสร็จแล้ว ศิลปินอาจ “แต่งสีเพิ่ม” ในบางส่วน เช่น โขดหิน ภูเขา หรือลายผ้านุ่งของตัวละคร เพื่อเพิ่มชีวิตชีวาและรายละเอียดให้ภาพ สมกับความประณีตแบบงานช่างสิบหมู่
.
จากศิลป์สู่วิถีชีวิต เพราะลายกำมะลอมีความหมายเชิง “หลอกตา” หรือ “ทำขึ้นมาแทนของจริง” นี่เอง 
คำว่า “กำมะลอ” จึงค่อย ๆ ถูกนำมาใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อหมายถึงสิ่งที่ ปลอม ไม่แท้ และแพร่หลายมาจนถึงทุกวันนี้
.
“ลายกำมะลอ” จึงเป็นมรดกทางศิลปกรรมที่สะท้อนภูมิปัญญาการผสมผสานเทคนิค ความงาม และวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงทั้งไทย จีน 
และญี่ปุ่น 
เข้าด้วยกัน 
