Cancha Chulpi “พ็อปคอร์น” ที่ “ไม่พ็อป” ของชาวอินคา

พูดถึงพ็อปคอร์นหรือป๊อปคอร์น แน่นอนว่าในมุมมองของเรา ๆ ก็ต้องนึกถึงข้าวโพดที่เอาไปคั่วจนแตกตัวออกอันเป็นที่มาของชื่อ “พ็อปคอร์น” แต่รู้หรือไม่ว่า มันมีที่มาเก่าแก่เป็นอันดับต้น ๆ ในหมู่ขนมขบเคี้ยวทั้งหลาย และมีบรรพบุรุษมาจากข้าวโพดคั่วอย่างหนึ่งที่คั่วเหมือนกันแต่ไม่พ็อบปโดยเป็นข้าวโพดคั่วที่เก่าแก่และมาก่อนกาลพ็อปคอร์นด้วย
.
กานชา ชุลปี (Cancha Chulpi) เป็นข้าวโพดคั่วชนิดหนึ่งที่มีต้นกำเนิดเก่าแก่ตั้งแต่สมัยอารยธรรมอินคาในภูมิภาคอเมริกาใต้ที่กระจายตัวอยู่บนเทือกเขาแอนดีส ข้าวโพดในบริบททางวัฒนธรรมของชาวอินคาเป็นอะไรที่มากกว่าแค่อาหารธรรมดาสามัญ หากแต่ยังเป็นอาหารศักดิ์สิทธิ์ที่มีคุณค่าในเชิงพิธีกรรมด้วย
.
กานชา เป็นข้าวโพดคั่วที่อุดมไปด้วยพลังงานและเก็บได้นาน ทำให้การคั่วข้าวโพดในสมัยอินคานั้นเป็นไปเพื่อการถนอมอาหาร กานชา ชุลปี ถูกใช้เป็นทั้งเสบียง อาหารพกพา ไปจนถึงขนมขบเคี้ยว โดยในช่วงเวลาที่สเปนเดินทางมาถึงอินคา ก็ได้มีการบันทึกสิ่งที่พวกเขาพบเห็น
.
เปโดร เด เลออน ได้บันทึกเอาไว้ในพงศาวดารเปรูว่าข้าวโพดในอินคาถูกนำมาแปรรูปต่าง ๆ หนึ่งในนั้นก็คือข้าวโพดที่ถูกคั่วจนมีลักษณะแข็งเหมือนเมล็ดธัญพืช ซึ่งเปโดรก็ได้บันทึกถึงเจ้าสิ่งนี้ไว้มากมาย ทั้งกล่าวว่าเป็นเสบียงหลักที่สะสมอยู่ในคลังใหญ่ของเมือง ตลอดจนเป็นอาหารพกพาของเหล่าผู้ส่งสารที่ต้องเดินทางไกล แต่พกเพียงแค่เอกสารและถุงข้าวโพดคั่วถุงเล็ก ๆ นี้