ยามเมื่อกล่าวถึงชื่อ “แกงหอง” แน่นอนว่าไม่ใช่ทุกคนที่จะรู้จักกับเจ้าแกงนี้กันเลยเสียทีเดียว ประการหนึ่งมันอาจจะเป็นอะไรที่ไม่ได้กินกันบ่อย ๆ หรือมีขายเกลื่อนกลาดตามตลาด ซึ่งความหารับประทานได้ยากของมันนี่เองก็สมกับที่เขากล่าวกันว่ามันเป็นสำรับชาววังโบราณ โดยเจ้าแกงหองนี้นับว่าเป็นอีกหนึ่งอาหารทรงโปรดของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงด้วย
แกงหอง เก่าแก่แค่ไหนเราไม่อาจจะทราบได้แน่ชัดนัก อาจจะเป็นช่วงปลายอยุธยา-ต้นรัตนโกสินทร์ก็เป็นไปได้ แต่เชื่อว่าถูกนำเข้ามาโดยคนจีนอย่างแน่นอน โดยในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ปี 2554 ได้ให้นิยามคำว่า “หอง” เอาไว้ว่าเป็น “ชื่อแกงอย่างจีนชนิดหนึ่ง ใช้เนื้อหมูเป็นต้น ต้มกับดอกไม้จีนหรือหน่อไม้แห้งและถั่วลิสง” หรือหากค้นไปลึกกว่านั้นอีกหน่อยก็จะพบว่าในอักขราภิธานศรับท์ของหมอบรัดเลย์เองก็ให้นิยามเอาไว้ว่าเป็นแกงอย่างจีนรสออกหวาน ซึ่งก็ตรงกันกับลักษณะของแกงหองนี้ ที่มีลักษณะเป็นแกงเคี่ยวเนื้อหมูต้มกับหน่อไม้ และมีรสชาติออกหวาน ไม่เผ็ด โดยเป็นแกงที่ในอดีตพบแพร่หลายมากในภาคกลางของไทย ตั้งแต่กรุงเทพไปจนถึงเมืองเพชรบุรี
กฤช เหลือละมัย เคยตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับ “หอง” ไว้ประการหนึ่งลงในคอลัมน์ต้นสายปลายจวัก จากนิตยสารศิลปวัฒนธรรมฉบับเดือนมีนาคม ปี 2559 ว่าหองในแกงหองอาจจะมีความข้องเกี่ยวกับ “ฮ้อง” ในหมูฮ้อง โดยได้ตั้งข้อสังเกตว่าทั้งสองสำรับ แกงหอง กับหมูฮ้องนี้ต่างกันเพียงแค่เรื่องของการใส่หน่อไม้กับถั่วลิสง ซึ่งใส่ไว้ในแกงหอง แต่ไม่ใส่ในหมูฮ้อง และทั้งสองสำรับก็ไม่ใส่เครื่องเทศทั้ง 5 อย่างหรือผงพะโล้เลย ใส่เพียงแค่โป๊ยกั๊กเท่านั้น ซึ่งก็เป็นข้อสังเกตของกฤช เหลือละมัยที่น่าสนใจเกี่ยวกับความเกี่ยวข้องของอาหารสองอย่างที่มีต้นกำเนิดมาจากเมืองจีนนี้
อย่างไรก็ดี ถ้าหากว่าเราย้อนกลับไปค้นที่อักขราภิธานศรับท์ เราจะพบกับเนื้อหาที่ตอกย้ำข้อสังเกตของกฤช เหลือละมัย โดยคำว่าหองในอักขราภิธานศรับท์ได้อธิบายลูกคำเพิ่มเติมเป็นหองเป็ด และหองหมู ซึ่งหองหมูนี้ก็น่าจะหมายถึงหมูฮ้องนั่นเอง ทำให้เรามองเห็นความเชื่อมของสองสำรับดังกล่าวได้ชัดเจนมากขึ้น
ในปัจจุบันนี้การหาลิ้มลองแกงหองตามร้านอาหารธรรมดา ๆ อาจจะหาได้ไม่ง่ายนัก ก็จำเป็นที่จะต้องไปหาในร้านอาหารเก่า ๆ ที่สืบทอดสูตรอาหารกันมาอย่างยาวนาน หรือไม่ก็อาจจะจำเป็นต้องทดลองทำกินเองที่บ้านดูก็ย่อมได้ โดยแกงหองนี้ได้ชื่อว่าเป็นสำรับทรงโปรดของสมเด็จพระพันปีหลวงดังที่พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ ทรงให้สัมภาษณ์ไว้แก่รายการโทรทัศน์ช่องหนึ่งเกี่ยวกับพระกระยาหารทรงโปรดของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
#จานโปรด#แกงหอง#สมเด็จพระพันปีหลวง#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
