ถ้าพูดถึงกาแฟที่ดูแฟนตาซีมหัศจรรย์ที่สุดในความคิดของผู้เขียนแล้วล่ะก็ ผู้เขียนขอยกให้กับ “กาแฟตุรกี” จะมีการทำกาแฟแบบไหนที่น่าตื่นตาไปกว่าการชงกาแฟบนทรายร้อน ๆ แล้วกาแฟก็พุ่งพรวดขึ้นมาจากแก้วชงเป็นฟองฟอดเหมือนกับกำลังเดือดปุด ๆ เป็นลาวาในภูเขาไฟยังไงยังงั้น แต่รู้หรือไม่ว่า วัฒนธรรมกาแฟตุรกี นับว่าเป็นอีกหนึ่งวัฒนธรรมใหญ่ที่สำคัญมาก ๆ ในจักรวรรดิออตโตมัน ซึ่งเป็นจุดกึ่งกลางเชื่อมสองทวีป และเป็นสะพานที่นำพาวัฒนธรรมกาแฟจากโลกอิสลามเข้าไปสู่ยุโรปด้วย
ความนิยมกาแฟในอาหรับได้รับการเผยแพร่ไปทั่วโลกอิสลามในช่วงศตวรรษที่ 16 ที่ซึ่งอาณาจักรน้อยใหญ่ที่นับถือศาสนาอิสลามต่างพากันดื่มกาแฟจนเป็นวัฒนธรรมโดยมีเยเมนเป็นผู้ส่งออกหลักและผูกขาดตลาด ซึ่งเดินทางจากฮิญาซ เข้าสู่ไคโร ขึ้นเหนือไปตามเลอวานไปซีเรีย ก่อนที่จะไปถึงดินแดนสองทวีปอย่างตุรกีในท้ายที่สุด ซึ่งในสมัยออตโตมันที่มีดินแดนขยายไปถึงอียิปต์นั้น ก็ยิ่งทำให้การเดินทางของกาแฟมายังออตโตมันง่ายดายเข้าไปใหญ่ ในเมืองใหญ่ของออตโตมันต่างมีสภากาแฟกันมากมายจนและแพร่ขยายจนเมืองเล็ก ๆ ก็ยังมีไม่ต่างกัน ก่อนที่จะเผยแพร่เข้าสู่ยุโรปผ่านทางเวนิสในภายหลัง
ในตุรกีมีกาแฟหลากหลายชนิด ที่คุ้นตากันมากที่สุดก้คงไม่พ้นกาแฟทรายที่น่าจดจำสุด ๆ จากวิธีการนำเสนอและวิธีการทำที่น่าตื่นตาตื่นใจ โดยทรายนี้จะใส่ไว้บนกระทะแบน ๆ ซึ่งตั้งเหนือไฟร้อน ๆ อีกทีหนึ่ง ความร้อนทำให้ทรายร้อนตามไป ซึ่งมันร้อนมาก ๆ จนเดือดฟองฟอดอย่างที่เราเห็นกัน ซึ่งถ้ายิ่งใส่ถ้วยชงกาแฟลึก ก็ยิ่งร้อน โดยมักจะทำให้กาแฟฟองฟอดสักประมาณ 3 – 4 ครั้งวนไปก่อนที่จะใส่แก้วให้ดื่ม
อีกหนึ่งจุดเด่นของกาแฟทรายตุรกีที่เรามองว่ามันเจ๋งดีก็คงหนีไม่พ้นเรื่องการทำนายดวงจากเศษกาแฟที่เหลือติดก้นแก้ว ถ้าใครรู้จักแฮร์รี่ พอตเตอร์อาจจะจำกันได้ว่ามีคาบเรียนทำนายอนาคตจากกากชาก้นแก้วกันมาบ้าง นี่ก็คล้ายกันเลย โดยการทำนายดวงจากกากกาแฟก้นแก้วนี้พบแค่ในวัฒนธรรมอาหรับ เพราะว่ากรรมวิธีชงกาแฟของพวกเขาจะทำให้เหลือกากากาแฟไว้ในแก้ว พอดื่มหมดก็เอาภาพลองปิดแล้วคว่ำแก้วรอให้กากแห้งแล้วค่อยเปิดดูทำนาย ซึ่งก็จะมีตำราที่บอกว่าลักษณะกากกาแฟจับกลุ่มเป็นรูปแบบไหนหมายถึงอะไร เป็นต้น เท่าที่ลอง ๆ สืบค้นดูก็พบว่าบางสำนักก็มีวิธีปฏิบัติที่ต่างกัน ยกตัวอย่างเช่นมีการแบ่งแก้วออกเป็นครึ่งบนครึ่งล่าง โดยครึ่งล่างกล่าวถึงอดีต ครึ่งบนกล่าวถึงอนาคต บางสำนักอาจจะแบ่งครึ่งซ้ายครึ่งขวาด้วยอารมณ์แบบถามตอบคำถามใช่หรือไม่ใช่อะไรแบบนั้น
วัฒนธรรมการดื่มในแต่ละที่ก็ล้วนแต่มีรูปแบบของการปฏิบัติ ไปจนถึงความเชื่อและการละเล่นเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่แตกต่างกันไป สะท้อนให้เห็นถึงการรู้จักช่างประดิษฐ์คิดค้นจนสามารถสร้างวัฒนธรรมทางอาหารที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของพื้นที่ได้อย่างง่ายดาย
#จานโปรด#กาแฟ#ตุรกี#อาหรับ#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
