พายแอปเปิล (Apple Pie) สัญลักษณ์ความเป็นอเมริกัน

พายแอปเปิล (Apple Pie) ไม่ได้เป็นเพียงขนมอบหอมกรุ่นจากเตา แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่ง “บ้าน” และ “ครอบครัว” ของชาวอเมริกัน จนเกิดวลี “as American as apple pie”

อย่างไรก็ตาม จุดกำเนิดของมันไม่ได้อยู่ในสหรัฐฯ แต่ย้อนกลับไปไกลถึงศตวรรษที่ 14 ในประเทศอังกฤษ ตำราอาหาร The Forme of Cury (ค.ศ. 1390 สมัยกษัตริย์ริชาร์ดที่ 2) ได้บันทึกสูตร “pyes” เอาไว้ ซึ่งเป็นพายคาว ใช้วัตถุดิบนำเข้าหายากอย่างไข่แดง เนื้อบด ผลไม้แห้ง และเครื่องเทศราคาแพง เช่น อบเชย ลูกจันทน์เทศ และหญ้าฝรั่น เมนูนี้นิยมเสิร์ฟในราชสำนักและงานหรู จึงสะท้อนฐานะและความมั่งคั่งของอังกฤษยุคกลาง

===
ใน The Forme of Cury ยังบันทึกพายอีกหลายชนิด เช่น Pyes of Parys ซึ่งได้ชื่อจาก Paris เมืองหลวงฝรั่งเศส อันเป็นศูนย์กลางวัฒนธรรมและอาหารในยุคกลาง สูตรนี้ใช้แป้งห่อไข่แดง ไขกระดูก เครื่องเทศหวาน และหญ้าฝรั่นทอดในน้ำมัน ทำให้รสชาติแตกต่างจากครัวอังกฤษดั้งเดิม นอกจากนี้ยังมี Pyes of Almaynne (เยอรมนี) ที่ผสมเนื้อบดกับผลไม้แห้งให้รสหวาน – คาวแบบยุโรปกลาง และ Pyes of Sarzyns (ชาวมุสลิมตะวันออกกลาง) ที่สะท้อนอิทธิพลเครื่องเทศจากโลกตะวันออกซึ่งเข้ามาทางเส้นทางการค้า และสงครามครูเสด
===
หญ้าฝรั่น (Saffron) เองก็เป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่ทำให้พายในยุคนั้นดูหรูหรา มีถิ่นกำเนิดในแถบเมดิเตอร์เรเนียน เช่น สเปน กรีซ และอิตาลีตอนใต้ ก่อนถูกนำเข้ามาอังกฤษผ่านพ่อค้าเวนิส และยังมีการปลูกในท้องถิ่น โดยเฉพาะที่เมือง Saffron Walden ในเอสเซกซ์ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 14 จึงทำให้หญ้าฝรั่นกลายเป็นสัญลักษณ์แห่ง “ความฟุ่มเฟือย” ด้วยสีเหลืองทองและกลิ่นหอมราคาแพงที่แตกต่างจากเครื่องเทศอื่น
===
เมื่อเวลาผ่านไป ชาวอังกฤษและดัตช์ที่อพยพสู่โลกใหม่ได้นำสูตรพายติดตัวไปยังอเมริกาเหนือ และเพราะสภาพอากาศ เอื้อให้แอปเปิลเติบโตได้ดี ในศตวรรษที่ 18–19 พายแอปเปิลจึงกลายเป็น ของหวานประจำโต๊ะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากตำนานของ จอห์นนี่ แอปเปิลซีด (Johnny Appleseed) หรือ จอห์น แชปแมน John Chapman (ค.ศ. 1774–1845) ผู้ปลูกสวนแอปเปิลนับร้อยแห่งทั่วอเมริกา จนถูกยกย่องเป็นฮีโร่พื้นบ้าน

ผลงานของเขามีส่วนทำให้แอปเปิลกลายเป็นผลไม้คู่บ้าน และพายแอปเปิลก็ผูกพัน กับวิถีชีวิตชาวอเมริกันมากยิ่งขึ้น
===
เข้าสู่ศตวรรษที่ 20 พายแอปเปิลได้ก้าวขึ้นสู่สัญลักษณ์แห่งชาติสหรัฐฯ อย่างแท้จริง โดยเฉพาะในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่เกิดคำโฆษณาชวนเชื่อว่า “for Mom and apple pie” เพื่อกระตุ้นขวัญกำลังใจทหารให้ออกรบปกป้องบ้านเกิด วลีนี้ตอกย้ำว่า พายแอปเปิลไม่ได้เป็นเพียงขนมหวาน แต่แทนภาพของบ้าน ความอบอุ่น และความเป็นอเมริกันอย่างเต็มตัว