ย้อนกลับไปสมัยครัวเตาถ่านยังคงเป็นหัวใจของบ้านไทย… คุณอาจนึกถึง “เสวียน”
แค่เพียงของรองหม้อ แต่จริง ๆ แล้ว เสวียนไม่ได้มีแค่แบบเดียว และเบื้องหลังของมันก็เต็มไปด้วยภูมิปัญญาไทยแท้ ๆ ![]()
.
เสวียนแบบแรก
คือ เสวียนขดกลม ๆ
ที่ทำจากเปลือกมะพร้าวอ่อน
หรือฟางข้าว ![]()
มามัดขดเป็นวงกลม คล้ายห่วงยางจิ๋ว จากนั้นใช้ตอกมัดเป็นเปลาะ ๆ วางไว้ใต้หม้อที่มีก้นมน เพื่อไม่ให้หม้อกลิ้ง หรือเอนไปเอนมา เหมือนกับเบาะนุ่ม ๆ ที่คอยประคองหม้ออย่างอ่อนโยน ![]()
.
ส่วน เสวียนอีกชนิดหนึ่ง มีลูกเล่นมากกว่านั้น! เพราะมันมี “หู” สำหรับจับดึงได้ด้วย
เสวียนแบบนี้จะบางกว่า ไม่หนาเหมือนรุ่นรองหม้อ ทำจากหวายผ่าซีก ที่ขึ้นรูปอย่างประณีต ตัวหูของเสวียนอาจใช้หวายถักให้อ่อนตัวหรือใช้หวายทั้งต้นแล้วงอเป็นหูก็ได้ ![]()
.
ความพิเศษของหูนี้คือ… ถูกสอดเข้าไปในตัวเสวียนอย่างแน่นหนา เพื่อให้รองรับน้ำหนักเวลา ยกหม้อร้อน ๆ ได้อย่างมั่นใจ ไม่ต้องกลัวหล่นหรือหูหลุดกลางทาง ![]()
![]()
.
ทั้งสองแบบนี้เป็นเครื่องใช้โบราณที่สะท้อนถึงความเรียบง่าย ฉลาดคิด และไม่สิ้นเปลืองทรัพยากร ใครจะไปรู้ว่า เส้นใยจากฟางและหวาย จะกลายเป็นของใช้แสนเก๋ในครัวไทยได้แบบนี้ ![]()
.
ในวันที่ครัวไทยเปลี่ยนไปมากมาย แต่เสวียนก็ยังคงเป็น “รากเหง้า” ของความรู้และความรักในธรรมชาติอย่างแท้จริง ![]()
![]()

