เทศกาลสงกรานต์
เต็มไปด้วยความสุข ความชุ่มฉ่ำ และปริศนา โดยเฉพาะเรื่องของ “พระพุทธสิหิงค์” พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่ถูกแห่และสรงน้ำทั่วไทย ![]()
.
แต่ทำไมต้องเป็นวันนี้ ใครเป็นคนริเริ่ม และพระพุทธสิหิงค์องค์ไหนกันแน่ที่เป็น “ของจริง” กันแน่ ![]()
.
ศึกพระพุทธสิหิงค์ 3 ภาค ![]()
นักโบราณคดีลงความเห็นว่า พระพุทธสิหิงค์ทั้งสามองค์ใน กรุงเทพฯ เชียงใหม่ และนครศรีธรรมราช ล้วน “จริง” ทั้งหมด
เพราะพระพุทธสิหิงค์ อาจไม่ใช่แค่ชื่อของพระพุทธรูปองค์เดียว แต่เป็น สกุลช่างของพระพุทธปฏิมาในนิกายสีหฬภิกขุ ที่รับอิทธิพลจากลังกา
.
ย้อนรอยวังหน้า… จุดกำเนิดพิธีแห่งอำนาจ
สำหรับพระพุทธสิหิงค์นั้น เป็นพระพุทธรูปโบราณหล่อด้วยสำริดหุ้มทอง ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท โปรดให้อัญเชิญจากเชียงใหม่มายังกรุงเทพมหานครเมื่อปี 2338 โดยประดิษฐานอยู่ ณ พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ พระราชวังบวรสถานมงคล (พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร) ซึ่งในช่วงเทศกาลสงกรานต์จะมีการอัญเชิญพระพุทธสิหิงค์ให้ประชาชนได้สักการะและสรงน้ำ ![]()
.
ทั้งนี้ ตามตำนานเล่าสืบต่อกันถึงความศักดิ์สิทธิ์แห่งองค์พระพุทธสิหิงค์ว่า ‘พระพุทธสิหิงค์เมื่อประทับอยู่ ณ ที่ใด ย่อมทรงทำให้พระพุทธศาสนารุ่งเรืองดั่งดวงประทีปชัชวาล เหมือนหนึ่งว่าพระพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์ชีพอยู่’ และที่นี่เองที่พิธีสรงน้ำพระพุทธสิหิงค์ในวันสงกรานต์เริ่มต้นขึ้น
.
“ป๋าเวณีปี๋ใหม่เมือง” (ประเพณีปีใหม่เมือง) ของชาวล้านนาก่อน เนื่องจาก “เชียงใหม่” ก็เป็น 1 ใน 3 เมืองที่มี “พระพุทธรูปที่ถูกเรียกกันว่าพระพุทธสิหิงค์” สู่เทศกาลระดับโลก
แต่เดิมชาวล้านนาไม่มีการสรงน้ำพระพุทธรูปในวันสงกรานต์
วัฒนธรรม “ปี๋ใหม่เมือง” เน้น ขนทรายเข้าวัด ตัดตุง และสรงน้ำพระธาตุ เป็นสิริมงคล
.
จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ ช่วงทศวรรษ 2500 องค์การส่งเสริมการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (อ.ส.ท.) สร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้สงกรานต์เชียงใหม่
ด้วยการดึงหนุ่มสาวในชุดพื้นเมืองมา “สาธิต” การเล่นน้ำในโรงแรมหรู
เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว
รัฐบาลเห็นดีเห็นงาม จึงเสริม “ขบวนแห่พระพุทธรูป” พระพุทธสิหิงค์กลายเป็นจุดสนใจหลักของงาน
.
จากธรรมเนียมที่เคยเน้นการสรงน้ำพระธาตุ กลายเป็นการแห่พระพุทธรูป เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวและสร้างอัตลักษณ์ของเมือง
พิธีกรรมที่เคยเป็นเรื่องศรัทธา ถูกปรับให้กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งวัฒนธรรม และช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจอีกด้วย ![]()
![]()





