แผ่นไม้แกะสลักเล่าเรื่อง ทศชาติชาดก ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หริภุญไชย จังหวัดลำพูน เป็นผลงานศิลปะอันทรงคุณค่าที่สะท้อนถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนา 
ได้รับมอบจาก พระครูสิริปุญญากร (คำปัน อนาลโย ป.ธ.๔) อดีตเจ้าอาวาสวัดศรีบุญยืน เมื่อปี พ.ศ. 2518 แม้แผ่นไม้จะอยู่ในสภาพชำรุด แต่ความงดงามและเรื่องราวที่สลักไว้ยังคงทรงพลังและเต็มเปี่ยมด้วยความหมาย
.
ทศชาติชาดก คือ เรื่องราว 10 พระชาติสุดท้ายของพระโพธิสัตว์ก่อนจะเสด็จตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า แต่ละชาติสะท้อนถึงบารมี 10 ประการที่พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญจนสมบูรณ์ เช่น ทานบารมี ศีลบารมี และขันติบารมี โดยเฉพาะ พระเวสสันดรชาดก ซึ่งเป็นพระชาติสุดท้าย มักปรากฏในวรรณกรรม งานจิตรกรรมฝาผนัง และผืนผ้าพระบฏหรือ ตุงค่าวธรรม ในภาคเหนือ
.
ช่างไม้ผู้มีฝีมือได้ถ่ายทอดเรื่องราวอันทรงคุณค่าเหล่านี้ผ่านการแกะสลักไม้อย่างประณีตและละเอียดอ่อน 
โดยเลือกใช้ไม้เนื้อดีมีความคงทนอย่างไม้สัก ไม้ตะเคียน หรือไม้มะค่า 
ซึ่งมีความเหมาะสมในการแกะสลักและยังคงความสวยงามได้ยาวนาน กระบวนการแกะสลักต้องใช้ความชำนาญและความอดทนอย่างสูง นับตั้งแต่การเลือกไม้ การออกแบบลาย ไปจนถึงการกะเกณฑ์และแกะสลักรายละเอียดต่าง ๆ
.
แต่ละแผ่นไม้จะบอกเล่าเรื่องราวของพระโพธิสัตว์ในแต่ละชาติ 
อาทิ ชาติพระเตมีย์ที่แสร้งเป็นคนใบ้ ชาติพระมหาชนกที่แสดงถึงความเพียร ชาติพระสุวรรณสามที่เปี่ยมด้วยความกตัญญู ชาติพระเวสสันดรที่สูงสุดแห่งการเสียสละ โดยช่างจะใช้เทคนิคการแกะสลักลึกและตื้นเพื่อสร้างมิติและชีวิตชีวาให้กับภาพ
.
ความหมายทางวัฒนธรรมของแผ่นไม้แกะสลักทศชาติชาดกไม่เพียงแค่ความสวยงามทางศิลปะ หากยังเป็นสื่อการสอนศีลธรรมที่สำคัญ ผ่านการเล่าเรื่องที่มีคติธรรมแทรกอยู่ในแต่ละชาติ สอนให้มนุษย์เข้าใจถึงคุณธรรม ความดี การเสียสละ และการบำเพ็ญประโยชน์ต่อผู้อื่น
.
ในทางประวัติศาสตร์ศิลป์ แผ่นไม้แกะสลักเหล่านี้มักพบตามวัดและสถานที่สำคัญทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในภาคเหนือของประเทศไทย เช่น จังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง น่าน ซึ่งเป็นแหล่งรวมงานช่างที่มีชื่อเสียง ปัจจุบันงานแกะสลักเหล่านี้ได้รับการยกย่องเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า
.
นอกจากคุณค่าทางจิตวิญญาณแล้ว แผ่นไม้แกะสลักทศชาติชาดกยังเป็นแหล่งรายได้สำคัญสำหรับช่างฝีมือท้องถิ่น ช่วยสร้างอาชีพ และสืบสานภูมิปัญญาการแกะสลักไม้ที่สั่งสมมาช้านาน งานแกะสลักแผ่นไม้ทศชาติชาดกนี้เป็นมากกว่างานศิลปะ แต่ยังเป็นบันทึกประวัติศาสตร์ที่แสดงถึงคติความเชื่อในพระพุทธศาสนา ความศรัทธา และวิถีชีวิตของชาวล้านนาในอดีต และยังเชื่อมโยงถึงงานจิตรกรรมฝาผนังและงานผ้าพระบฏที่พบได้ในวัดสำคัญทั่วภาคเหนือ
