ไซดักปลา 
เป็นเครื่องมือจับปลาแบบพื้นบ้าน ทำจากวัสดุธรรมชาติอย่างไม้ไผ่หรือหวาย มีลักษณะเป็นกรงดักปลาทรงกระบอก ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการออกแบบให้ปลาว่ายเข้าไปแล้วออกมาไม่ได้
.
ทำจากการสานไม้ไผ่ หรือหวาย 
เป็นโครงสร้างทรงกระบอก มีปากกว้างด้านหนึ่งสำหรับให้ปลาว่ายเข้า และมีช่องแคบลงไปเรื่อย ๆ จนถึงปลายอีกด้าน ทำให้ปลาที่ว่ายเข้าไปแล้วไม่สามารถออกมาได้ ชาวบ้านนิยมใช้ไซดักปลาในแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยเฉพาะในฤดูฝนที่มีน้ำมาก วางไซในจุดที่ปลาชอบว่ายผ่าน เช่น ตามคูน้ำ ลำธาร หรือทางน้ำไหล 
.
ไซดักปลา สะท้อนถึงภูมิปัญญาของคนในท้องถิ่น ที่ใช้วัสดุจากธรรมชาติมาสร้างเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการจับปลา เป็นการพึ่งพาตนเองและใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า แม้ปัจจุบันจะมีเครื่องมือจับปลาสมัยใหม่ แต่ไซก็ยังคงเป็นที่นิยมในชุมชนชนบทหลายแห่ง
.
คุณสมบัติพิเศษของ ไซ เป็นเครื่องมือจับปลาที่มีประสิทธิภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม 
การออกแบบที่ชาญฉลาดช่วยให้ปลาว่ายเข้าได้ง่ายแต่ออกยาก ทำให้จับปลาได้โดยไม่ต้องคอยเฝ้า วัสดุธรรมชาติที่ใช้ทำไซสามารถย่อยสลายได้ ไม่ทำลายระบบนิเวศ
.
ไซ มีความยืดหยุ่นในการใช้งาน สามารถใช้ได้ทั้งในน้ำนิ่งและน้ำไหล ปรับขนาดได้ตามต้องการ และสามารถออกแบบให้จับเฉพาะปลาขนาดที่ต้องการ ช่วยอนุรักษ์ปลาขนาดเล็ก การใช้วัสดุในท้องถิ่นทำให้ประหยัด และพึ่งพาตนเองได้ มีอายุการใช้งานยาวนานหากดูแลรักษาอย่างดี และไม่สร้างมลพิษทางเสียงหรืออากาศ
.
นอกจากนี้ ไซยังสะท้อนภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นการอนุรักษ์และสืบทอดความรู้ดั้งเดิมของชุมชน สามารถปรับใช้ได้หลากหลาย ไม่เพียงแค่จับปลา แต่ยังดัดแปลงใช้จับสัตว์น้ำอื่น ๆ ได้ด้วย คุณสมบัติเหล่านี้ทำให้ไซดักปลายังคงเป็นเครื่องมือที่มีคุณค่าในการทำประมงพื้นบ้าน แม้ในยุคที่มีเทคโนโลยีสมัยใหม่
