ถ้าพูดถึงหนึ่งในอาหารที่มีชื่อเสียงและเป็นเอกลักษณ์ของทางภาคอีสานแล้ว นอกจากส้มตำที่เลื่องชื่อ ก็ยังมี “ไข่มดแดง” แหล่งโปรตีนเลื่องชื่อที่ปรากฏในสำรับอาหารไทย-ลาวมาอย่างยาวนาน
วัฒนธรรมการกินไข่มดแดง ปรากฏให้เห็นอยู่บนพื้นที่ภาคอีสาน ภาคเหนือ ตลอดไปจนถึงประเทศลาว ซึ่งล้วนแต่เป็นกลุ่มก้อนวัฒนธรรมที่มีการไปมาหาสู่กันตั้งแต่อดีตทั้งทางฝั่งล้านนาและล้านช้าง โดยประวัติการกินไข่มดแดงของคนแถบนี้เก่าแก่ขนาดไหนนั้นยากที่จะมีข้อมูลหลักฐานป็นบันทึกข้อเขียนถึงอย่างชัดเจนมากนัก
กรรมวิธีการแหย่ไข่มดแดงสะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาของมนุษย์เราไม่น้อย โดยจะใช้ไม้ขนาดยาว ผูกปลายไม้นั้นด้วยตะกร้า นำไปเขย่าให้ไข่มดแดงนั้นตกลงมาอยู่ในตะกร้าที่ปลายไม้นั้น แล้วเอาลงไปในครุน้ำ มดแดงตัวน้อยค่อนข้างกัดเจ็บพอตัว การใช้ไม่ยาวจึงอาจจะเป็นตัวช่วยเล็ก ๆ ให้ปลอดภัยจากเหล่ามดแดงที่พยายามปกป้องรังของมันก็เป็นได้
ไข่มดแดงจะมีลักษณะเป็นเม็ดสีขาว โดยจากการวิจัยทางอาหารก็มีผู้ค้นพบว่าไข่มดแดงเหล่านี้มีคุณค่าทางโภชนาการที่สูงมาก ซ้ำยังมีปริมาณแคลอรี่ที่ต่ำกว่าไข่ไก่เสียอีก มักมีรสชาติมันหรือเปรี้ยว และถูกนำไปประกอบอาหารประเภทแกง ต้ม ยำ คั่ว เป็นต้น
ไข่มดแดงเริ่มแพร่หลายจากภาคอีสานลงมายังกรุงเทพผ่านชาวอีสานที่พอกันเดินทางมาทำงานในกรุงเทพฯ พร้อม ๆ กับการเกิดขึ้นมาของร้านอาหารอีสานข้างทาง รสชาติที่ชวนคิดถึงบ้านของไข่มดแดงที่ร้านอาหารอีสานเหล่านั้นมานำเสนอก็ได้ถูกเผยแพร่จนเกิดการบริโภคในกรุงเทพไปด้วย และไม่ได้ถูกจำกัดว่าเป็นเพียงแค่อาหารของคนอีสานหรือคนเหนืออีกต่อไป
#จานโปรด#ไข่มดแดง
