“รูตเบียร์” จากชื่อถ้าแปลเป็นไทยก็พอจะเดาได้ว่าคงจะกลั่นหรือคั้นมาจากรากไม้ แต่ทำไมถึงได้ชื่อว่าเบียร์แถมดื่มแล้วก็ไม่เมาอีกต่างหาก?
.
ถึงแม้ว่าจะเรียกว่าเบียร์ แต่ในความเป็นจริงแล้ว มันเป็นน้ำอัดลมรสหวานที่มาพร้อมกับสีดำทึบและกลิ่นที่หลายคนว่าเหมือนกับกลิ่นยาหม่อง แต่ทั้งนี้ เรื่องราวของเบียร์ที่ไม่ใช่เบียร์นี้ นับว่าเป็นอีกหนึ่งวัฒนธรรมเครื่องดื่มที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของอเมริกามาหลายร้อยปี
.
ความเป็นมาของเครื่องดื่มนี้ เคยเชื่อว่ามีอยู่ในยุโรปอยู่แล้ว ทว่าทฤษฎีดังกล่าวได้ถูกปัดตกไปในภายหลัง ซึ่งในปัจจุบันนี้เชื่อว่ารูตเบียร์เป็นอะไรที่มีมาตั้งแต่ก่อนยุคอาณานิคม และนิยมบริโภคกันในหมู่ชนพื้นเมืองซึ่งนำเอารากและเปลือกของต้นซัสซาฟราส นำมาต้มกับสมุนไพรอื่น ๆ จนกลายเป็นชารักษาโรค
.
อย่างไรก็ดี เมื่อชาวยุโรปเดินทางเข้ามาตั้งอาณานิคมก็ได้รับเอาวัฒนธรรมการบริโภคชาจากต้นซัสซาฟราส มาคิดค้นจนเกิดเป็นเครื่องดื่มแบบเบียร์ เกิดเป็นสารพัดเครื่องดื่มในตระกูล “สมอลล์เบียร์” ที่มีทั้งแบบมีแอลกอฮอล์ และไม่มีแอลกอฮอล์ และแน่นอนว่ารูตเบียร์ในยุคแรก มันเป็นเบียร์ที่มีแอลกอฮอล์จริง ๆ
.
อ้าวแล้วรูตเบียร์ที่เป็นน้ำอัดลมไม่มีแอลกอฮอล์ที่กินกันในปัจจุบันเกิดขึ้นเมื่อไหร่? เรื่องนี้ต้องย้อนกลับไปในช่วงทศวรรษที่ 1870 ที่ซึ่งเภสัชกรชาวฟิลาเดลเฟีย “ชาร์ลส์ เอลเมอร์ ไฮร์ส” ได้คิดค้นสูตรรูตเบียร์ที่ดื่มง่าย และไม่มีแอลกอฮอล์ โดยในตอนแรกก็คิดต่างไปตั้งชื่อให้ว่ารูตที หรือชารากไม้ แต่ก็มีเพื่อนที่ทัดทานและแนะนำให้ใช้ชื่อรูตเบียร์ซึ่งตอบโจทย์กับกลุ่มลูกค้าผู้กระหายเบียร์มากกว่า แล้วก็ได้เอารูตเบียร์นี้ไปเปิดตัวที่งานนิทรรศการโลกปี 1876
.
รูตเบียร์ของชาร์ลส์ได้สร้างปรากฏการณ์ใหม่ มันกลายเป็นเครื่องดื่มทางเลือกสำหรับผู้ที่ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ และประสบความสำเร็จในฐานะของรูตเบียร์เจ้าแรกที่ทำออกมาขายเป็นธุรกิจเรื่อยมา ทั้งนี้รูตเบียร์ได้รับความนิยมพุ่งสูงขึ้นไปอีกหลังจากที่เกิดกฎหมายห้ามผลิตและจำหน่ายสุรา นี่เองที่ทำให้เกิดแบรนด์รูตเบียร์ใหม่ ๆ ขึ้นมาในศตวรรษที่ 20
.
อย่างไรก็ดี ในปัจจุบัน รูตเบียร์ อาจจะไม่ได้ทำมาจากต้นซัสซาฟราสจริง ๆ เหมือนเมื่อก่อนแล้ว เพราะหลังจากปี 1960 เป็นต้นมา ได้มีการค้นพบสารก่อมะเร็งจากต้นซัสซาฟราส ทำให้รูตเบียร์ส่วนใหญ่หันมาใช้สารสกัดทดแทนเพื่อคงกลิ่นและรสชาติของรูตเบียร์เอาไว้จนถึงปัจจุบัน
