ถ้าพูดถึงอาหารเวียดนามแล้ว เชื่อว่าน่าจะเป็นอาหารต่างชาติอีกชาติหนึ่งที่มีผู้คนชื่นชอบและกินกันอยู่ไม่น้อย ไม่ว่าจะเป็นแหนมเนืองก็ดี บั้ญหมี่ก็ดี ไปจนถึงจานโปรดที่เราจะมาพูดถึงในวันนี้อย่าง “เฝอ” (Phở) อาหารเส้นที่ได้ชื่อว่าเป็นถึงอาหารประจำชาติของเวียดนาม และมีเรื่องราวที่น่าสนใจอยู่ไม่น้อย
.
แน่นอนว่าถ้าเราพูดถึงอาหารประเภทเส้น เราต่างทราบกันดีว่าอาหารประเภทเส้นนั้นมีหลักฐานเก่าแก่ที่สุดอยู่ในประเทศจีนดังที่ปรากฏหลักฐานการขุดค้นในปี 2005 ซึ่งกำหนดอายุของอาหารประเภทส้นเก่าแก่สุดที่ราว ๆ 4,000 ปี แต่อย่างไรก็ดีวัฒนธรรมการกินเฝอในฐานะอาหารเส้นนี้ปรากฏหลักฐานอย่างเป็นทางการย้อนไปได้ถึงเพียงปลายศตวรรษที่ 19 – ต้นศตวรรษที่ 20 เท่านั้น (ส่วนที่บอกว่าเฝอเก่ากว่านั้นส่วนใหญ่เป็นมุขปาฐะเสียส่วนมาก)
.
กล่าวกันว่าเฝอเกิดขึ้นครั้งแรกที่เมืองนามดิ่ญ ทางตอนเหนือของเวียดนาม ไม่ใกล้ไม่ไกลจากจีนแผ่นดินใหญ่ จึงพอจะทำให้เราเห็นได้ว่าเฝอนั้นรับมาจากจีนและเดินทางเข้ามาสู่เวียดนามตอนเหนือก่อนที่จะกระจายไปทั่วประเทศ โดยยุคสมัยที่เฝอเกิดขึ้นมานี้กล่าวกันว่าเกิดขึ้นในช่วงเรืองอำนาจของอาณานิคมอินโดจีนฝรั่งเศส ซึ่งได้มีการนำเอาซุปเนื้อแบบฝรั่งเศสเข้ามาใน ซึ่งในอดีตนั้นชาวเวียดนามไม่นิยมกินเนื้อวัวหรือเนื้อควายกันสักเท่าไหร่เนื่องจากเป็นสัตว์เลี้ยงเพื่อการเกษตร ซึ่งความนิยมในการบริโภคเนื้อวัวเนื้อควายของชาวเวียดนามเกิดขึ้นในช่วงอาณานิคมนี้เอง อย่างไรก็ดี ผู้ที่ริเริ่มทำซุปกระดูกวัวและใส่เส้นลงไปนี้สันนิษฐานเป็นชาวยูนนานที่เดินทางเข้ามาขายแรงงานในเวียดนาม
.
จากนามดิ่ญ เฝอก็ได้เดินทางไปยังฮานอย พร้อม ๆ กับมีร้านขายเฝอทั้งที่เป็นหน้าร้านและแผงหาบเร่ ซึ่งเฝอก็ได้มีพัฒนาการเรื่อยมาจนถึงช่วงทศวรรษที่ 1920s ที่เฝอได้กลายเป็นอาหารยอดฮิตและเผยแพร่ไปทั่วเมืองทางตอนเหนือจนกระทั่งการแบ่งแยกเวียดนามในช่วงสงครามเย็น ทำให้ชาวเวียดนามทางตอนเหนืออพยพหนีลงใต้พร้อม ๆ กับนำเฝอลงไปเผยแพร่ยังตอนใต้ด้วย กลายเป็นว่าเฝอได้กลายเป็นอาหารที่กินกันทั่วทั้งประเทศไปโดยปริยาย
.
ในปัจจุบันนี้ เฝอนับว่าไม่ได้เป็นเพียงแค่อาหารที่ฮิตกันเพียงแค่ในเวียดนามเท่านั้น แต่ยังเป้นอาหารอีกอย่างหนึ่งที่เผยแพร่อิทธิพลไปยังประเทศข้างเคียง และประเทศที่ห่างไกลตามเหล่าชาวเวียดนามอพยพที่เดินทางไปตั้งรกรากยังที่ต่าง ๆ เฝอจึงนับว่าเปนอีกหนึ่งอาหารสำคัญที่ถูกส่งออกไปยังที่ต่าง ๆ เหมือนกับวัฒนธรรมอาหารอื่น ๆ ที่เดินทางติดตัวผู้คนไป
.
อ้างอิง:
https://vietnam.travel/things-to-do/history-pho
https://www.bbc.com/…/20210421-pho-the-humble-soup-that…
