ในบรรดาขนมจีนน้ำยาส่วนใหญ่มักจะเป็นน้ำยาที่มีรสชาติเผ็ดร้อน นิยมกินเป็นอาหารคาว แต่มีขนมจีนสูตรหนึ่งที่มีรสชาติไม่จัดจ้านเหมือนอาหารคาว แต่ก็ไม่เชิงเป็นอาหารหวาน รสชาติที่ซับซ้อนแต่อร่อยที่จานโปรดกำลังพูดถึงอยู่นี้ก็คือ “ขนมจีนซาวน้ำ”
ขนมจีนซาวน้ำเป็นขนมจีนสูตรเฉพาะของภาคกลาง นิยมทำกินในช่วงสงกรานต์ ถือเป็นอาหารที่เหมาะกับหน้าร้อนเป็นไหนๆ เพราะได้ความฉ่ำของสับปะรดที่กิน
กับเครื่องอื่นๆ ประกอบด้วย กุ้งแห้งป่น พริกขี้หนู กระเทียม ขิงอ่อน หัวกะทิผสมหางกะทิ และแจงลอน บรรดาเครื่องเคียงต่างๆ นี้อาจฟังดูเหมือนไม่เข้ากันสักนิด แต่เมื่อกินพร้อมกับเส้นขนมจีนเข้าไปใน 1 คำ กลับได้รสชาติที่ผสมผสานและอร่อยอย่างบอกไม่ถูก
แล้วทำไมถึงเรียนขนมจีนซาวน้ำ?
ถ้านึกถึงคำในภาษาไทย “ซาว” มักจะใช้เป็นกิริยาที่พูดถึงการเอาข้าวสารไปล้างน้ำให้สะอาดก่อนหุง หรือที่เราเรียกกันติดปากว่าซาวข้าว แต่สำหรับคำว่าซาวน้ำนั้น คาดว่าคำว่าซาว อาจจะมาจากความหมายในภาษาอีสาน ที่แปลว่าการคลุกเคล้าส่วนผสมให้เข้ากับในภาชนะ ซึ่งน่าจะอธิบายความหมายของขนมจีนซาวน้ำได้ดีกว่า
หลักฐานเก่าแก่ที่สุดที่พูดถึงเมนูใกล้เคียงกับขนมจีนซาวน้ำแบบที่เรากินในปัจจุบันอยู่ใน “ตำรับสายเยาวภา” ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท พระธิดาในรัชกาลที่ 5 แต่ใช้เส้นพาสตาแทนขนมจีน และใช้เนื้อไก่สับแทบแจงลอน
นอกจากนี้ยังปรากฎเมนูที่คล้ายกันอีกเมนูคือ “เข้าซาวน้ำ” ในตำราแม่ครัวหัวป่าก์ของท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ ซึ่งมีเครื่องคล้ายกับขนมจีนซาวน้ำ เพียงแค่คลุกเคล้ากับข้าวสวย และไม่ใส่กะทิ
จึงคาดว่าเมนูสาตำราอาหารเก่าแก่ทั้งสองนี้ คงจะเป็นพื้นฐานของขนมจีนซาวน้ำที่เรากินกันในปัจจุบันนั่นเอง
อ้างอิง:
https://www.silpa-mag.com/from-the-fingertip/article_330
https://www.chiangmaicitylife.com/…/royal-cuisine-%E0…/
