ข้าวบุหรี่ สำรับเสวยจากเปอร์เซีย

ข้าวบุหรี่ อาจจะเป็นชื่อเมนูที่ไม่คุ้นหู หลายคนได้ยินครั้งแรกก็อาจจะตกใจและนึกไม่ออกว่าเมนูนี้หน้าตาเป็นอย่างไร เดี๋ยวบทความนี้จานโปรดจะพาไปรู้จักกับ “ข้าวบุหรี่” สำรับเสวยในรัชกาลที่ 5
.
ข้าวบุหรี่ เป็นสูตรข้าวหมกของชาวเปอร์เซียร์ ซึ่งได้ถ่ายทอดมายังไทยผ่านการค้าขายกันตั้งแต่สมัยอยุธยา คาดว่าคำว่า “บุหรี่” นั้นเป็นการออกเสียงที่เพี้ยนมาจากคำว่า “บริยานี่” หรือ “บุริยานี” ซึ่งเป็นชื่อเรียกในภาษาเปอร์เซียร์ จนกลายเป็นเมนู “ข้าวบุหรี่” ข้าวหมกที่อัดแน่นไปด้วยเครื่องเทศมากมาย เช่น หญ้าฝรั่ง ลูกกระวานเทศ กานพลู อบเชย เนยฝรั่ง ลูกผักชี พริกไทย ยี่หร่า
.
ในสมัยรัชกาลที่ 2 เมนูนี้ยังถูกพูดถึงในกาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวานอีกด้วย
.
“ข้าวหุง ปรุงอย่างเทศ รสพิเศษใส่ลูกเอ็น
ใครหุงปรุงไม่เป็น เช่นเชิงมิตรประดิษฐ์ทำ”
.
โดยคำว่าปรุงอย่างเทศนั้นหมายถึงการปรุงอย่าง “แขกเทศ” หรือหมายถึงแบบ “เปอร์เซีย” นั่นเอง จึงเป็นสิ่งที่ชี้ให้เห็นว่ามีการนำข้าวบุหรี่เป็นสำรับเสวยอย่างน้อยตั้งแต่ในสมัยรัชกาลที่ 2 แล้ว
.
จวบจนในสมัยรัชกาลที่ 5 ข้าวบุหรี่นี้ก็ยังถูกปรุงขึ้นถวายในสำรับเสวย โดยเป็นตำรับที่ถูกปรับปรุงสูตรโดยเจ้าจอมก๊กออในตระกูลบุนนาค ซึ่งว่ากันว่ามีรสชาติอร่อย หอมเครื่องเทศเป็นอย่างยิ่ง
.
ในปัจจุบันข้าวบุหรี่แบบเปอร์เซียไม่ได้หารับประทานได้ง่ายนัก เพราะในไทยจะนิยมข้าวหมกสีเหลืองเสียมากกว่า แต่หากใครอยากลิ้มลอง ก็สามารถหาสูตรจากตำรับแม่ครัวหัวป่าก์ เล่มที่ 2 ของ ท่านผู้หญิง ภาสกรวงศ์ (เปลี่ยน บุนนาค) ไปลองทำกันดูได้
.
อ้างอิง:
https://www.bagindesign.com/%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2…/